Een viscositeitsmeter wordt gebruikt voor het eenvoudig en snel meten van vloeistoffen om hun viscositeit te bepalen. Daarbij moet wel rekening worden gehouden met het feit dat dit alleen lukt bij minder viskeuze vloeistoffen. Stroperige pasta's en andere substanties met een hoge viscositeit zijn niet geschikt voor meting met een viscositeitsmeter. De opbouw van een viscositeitsmeter is volgens een DIN genormeerd en dus altijd gelijk. Hij bestaat uit een cilindrisch hol lichaam dat in de meeste gevallen eindigt in een verwisselbare spuitmond. De openingen van de spuitmonden vallen net als de beker onder een betreffende DIN-norm.

Een meting wordt als volgt uitgevoerd. Eerst houdt men de spuitmond onderaan dicht en vult men de te meten substantie in. Daarbij moet erop worden gelet dat de beker tot bovenaan gevuld is. Een overloopgoot voorkomt dat de meting wordt vertekend door vloeistof die langs de zijkanten afloopt. Vervolgens wordt de glasplaat over de rand van de beker geschoven om overtollig materiaal te verwijderen. Nu kunt u de spuitmond weer openen. Door de ontstane onderdruk blijft het materiaal in de beker. Als u de glasplaat nu horizontaal van de beker trekt, moet u de stopwatch activeren. Zodra de uitstromende straal voor de eerste keer onderbreekt, moet u de tijd stoppen en deze noteren.

Bij het gebruik van een viscositeitsmeter is het bijzonder belangrijk erop te letten dat deze na elke meting grondig wordt gereinigd, omdat resten in de spuitmond en de beker de verdere resultaten kunnen vertekenen. Ook diepe of vele krassen in de beker kunnen tot meetonzekerheden in het resultaat leiden, omdat het afgesleten materiaal het volume van de beker verandert en daardoor niet langer voldoet aan de opgegeven DIN-norm.