De krachtopnemer (penetrometer) is een praktisch handmeetapparaat voor de controle van de rijpingsgraad van verschillende fruitsoorten. In tegenstelling tot een analoog Penetrometer biedt dit digitale meetapparaat een hogere nauwkeurigheid. Met de krachtopnemer (penetrometer) krijgt u waardevolle informatie over het optimale oogstmoment. Daarnaast kan ook de kwaliteit tijdens opslag, transport en distributie worden bewaakt. De krachtopnemer (penetrometer) heeft een intern ingebouwde meetcel en wordt aangestuurd door een microprocessor. Deze microprocessor zorgt voor een snelle en nauwkeurige aflezing. Het apparaat is voorzien van een montagevoorziening voor een testopstelling en kan, indien aanwezig, daarop worden gemonteerd. Dit minimaliseert fouten door de gebruiker en maakt seriemetingen mogelijk.

De penetrometer werkt op een intern ingebouwde accu die via een 240 V netadapter kan worden opgeladen. Het display kan 180° worden gedraaid, wat het aflezen tijdens de meting vergemakkelijkt. Voor de gegevensoverdracht van de meetwaarden van de penetrometer naar een computer worden de software en de datakabel gebruikt. Daarbij kunnen metingen in de eenheden N, kg en lb worden uitgevoerd. Een bijzonder pluspunt van de penetrometer is het grote meetbereik bij tegelijk hoge resolutie en nauwkeurigheid. Normaal gesproken is een meting van alle voorkomende fruitsoorten alleen mogelijk als drie conventionele penetrometer beschikbaar zijn. Alleen op deze manier kan sorteer- en diameteronafhankelijk volgens DIN nauwkeurig worden gemeten. Door het gebruik van de penetrometer zijn geen extra apparaten nodig, omdat de drie meetadapters bij de levering zijn inbegrepen. U kunt ze eenvoudig op- en afschroeven.

Informatie fruitstevigheid / rijpingsgraad
Wanneer men over het rijpingsverloop van fruit spreekt, moet men onderscheid maken tussen fysiologische rijpheid en rijpheid voor de distributie. De fysiologische rijpheid wordt alleen aan de boom bereikt en komt overeen met het vroegste oogstmoment voor de distributie van deze fruitsoort. De rijpheid voor de distributie wordt pas later bereikt en geeft het beste moment voor consumptie aan (wanneer kleur, smaak en stevigheid optimaal zijn voor de eindgebruiker). De klimaatafhankelijke vruchten bereiken later de rijpheid voor de distributie, omdat zij na de oogst verder rijpen. Tijdens de rijping worden intensieve interne veranderingen in het fruit vastgesteld. Deze veranderingen uiten zich in kleur, vorm en stevigheid. Het is noodzakelijk objectieve waarden te verkrijgen waarmee u de ontwikkeling van het rijpingsverloop kunt volgen. Zo bent u in staat de juiste maatregelen vast te stellen voor het beste oogstmoment en de daaropvolgende processen (bijv. voor het bepalen van de kwaliteit van het fruit, de waarde voor de marktverkoop of voor de eindgebruiker), vooral bij klimaatafhankelijke vruchten. Het meten van de stevigheid of hardheid van fruit met de penetrometer geeft u informatie over de rijpingsgraad en is daarom de meest gebruikte methode voor controle. Er zijn echter ook andere methoden, bijvoorbeeld die worden gebruikt door de refractometer. Refractometers gebruiken de kolorimetrische methode of meten het gehalte aan oplosbare stoffen in het fruit (deze methode maakt het mogelijk het totale suikergehalte te bepalen).

De met de penetrometer gemeten stevigheid en hardheid neemt af met het rijpingsverloop, maar we moeten er rekening mee houden dat de stevigheid van een fruitsoort onder algemene omstandigheden (de fruitsoort of de teeltregio) of onder specifieke omstandigheden (grootte, temperatuur, enz.) kan veranderen. De stevigheid van het fruit wordt lager naarmate het groter is en de temperatuur hoger is.

Belangrijke aanwijzingen voor het gebruik van de meetwaarden bij een penetrometer met verschillende stempelgroottes
Omdat de penetrometer drie teststempels van verschillende grootte heeft voor het testen van de vruchtvleesstevigheid, werkt de uitgeoefende drukkracht bij de indringproef op oppervlakken van verschillende grootte. Voor het vergelijken van de waarden bij gebruik van teststempels van verschillende grootte gebruikt men daarom de waarde voor drukkracht per oppervlak in kilogram per vierkante centimeter.

U kunt bij deze penetrometer bij de meeteenheid van de meetwaarde kiezen tussen Newton (N), kilogram (kg) en Britse ponden (lb). Voor de omrekening van de kracht in kracht per oppervlak wordt aanbevolen de weergave direct op kilogram in te stellen. Deze meetwaarde hoeft dan alleen nog te worden gedeeld door de oppervlakte van het drukvlak van de teststempel.

Kleine teststempel: diameter 6 mm / oppervlak 0,28 cm²

Middelgrote teststempel: diameter 8 mm / oppervlak 0,50 cm²

Grote teststempel: diameter 11,3 mm / oppervlak 1,00 cm²

Een meetwaarde van 6 kg komt bij gebruik van de grote teststempel overeen met 6 kg/cm², bij de middelgrote teststempel met 12 kg/cm² en bij gebruik van de kleine teststempel met 21,4 kg/cm². Vergelijkt men de waarden met de specificaties voor de betreffende soort, let dan op of de vergelijkingswaarden werkelijk in kg/cm² of in kg/(0,5 cm²) zijn opgegeven.

Voordelen van de digitale penetrometer ten opzichte van analoge apparaten
In tegenstelling tot een analoog penetrometer bieden veel digitale penetrometer de mogelijkheid meetwaarden op te slaan. Bij de penetrometer kan men uit de 10 in het apparaat opgeslagen meetwaarden de minimumwaarde, de maximumwaarde en de gemiddelde waarde laten weergeven. Bovendien toont hij tijdens een meetreeks steeds naast de actuele meetwaarde ook de piekwaarde van de laatste metingen (PEAK). Hij beschikt bovendien, zoals veel andere digitale penetrometer, over een interface om gegevens naar een PC over te dragen en over specifieke software voor de evaluatie van de meetgegevens. Worden seriemetingen uitgevoerd terwijl het apparaat op de PC of laptop is aangesloten, dan kunnen zeer veel meetgegevens comfortabel worden opgeslagen en geanalyseerd. Via het apparaat menu in de penetrometer kan onder optie F-12 worden ingesteld of de meetgegevens moeten worden overgedragen bij het indrukken van een toets, bij een stabiele waarde, bij waardeverandering of permanent.

Met de digitale penetrometer kan niet alleen de fruitstevigheid met drie verschillende meetpunten worden getest. Het biedt u bovendien de mogelijkheid om veel andere druk- en trekmetingen uit te voeren tot een belasting van 200 Newton (ca. 20 kg). Zo kunt u bijvoorbeeld voor fruit waarbij de indringproef niet kan worden toegepast, via een trekmeting bepalen hoeveel kracht nodig is om een vrucht van de boom te lossen. Daarvoor hoeft u alleen de adapter te wisselen.