615,90 €
Prijzen zijn netto, exclusief BTW en verzendkosten
De thermometer wordt gebruikt om de temperatuur van voedsel te controleren. Naast de oppervlaktetemperatuur via de infraroodsensor kan de thermometer ook worden gebruikt om de kerntemperatuur te bepalen via de uitklapbare weerstandstemperatuursensor.
Objecten en stoffen om ons heen stralen energie uit naar de omgeving. Dit geldt niet alleen voor objecten waarvan we de warmtestraling kunnen voelen, zoals de zon, een radiator of vers gezette koffie, maar voor elke stof die warmer is dan nul kelvin, oftewel -273,15 °C. De hoeveelheid uitgestraalde energie neemt evenredig toe met de vierde macht van de actuele objecttemperatuur. Deze kennis vormt de basis voor infraroodtemperatuurmeting en voor de werking van de infrarood thermometer.
Een infrarood thermometer heeft een breed toepassingsgebied.
Daarom worden deze meetinstrumenten in uiteenlopende uitvoeringen geproduceerd, met verschillen in optiek, technologie, elektronica, afmetingen, functionaliteit en behuizing. In principe wordt bij iedere infrarood thermometer of infraroodsensor de infraroodstraling via optische lenzen en filters naar een detector geleid. Daar wordt de straling geregistreerd, elektronisch omgezet en vervolgens als meetwaarde doorgegeven. Een infrarood temperatuurmeter kan hierdoor snel in zeer verschillende processen worden toegepast.
De emissiefactor is een variabele die de beoordeling van meetresultaten bij bepaalde oppervlakken lastiger maakt. De emissiefactor wordt gedefinieerd als de verhouding tussen de straling die een grijs lichaam en een zwart lichaam bij dezelfde temperatuur afgeven. Sommige modellen geven de temperatuur alleen weer bij een vast ingestelde emissiefactor van 0,95. Bij veel uitvoeringen kan de emissiviteit via het menu van de infrarood thermometer worden ingesteld.
Een infrarood thermometer meet altijd de oppervlaktetemperatuur. Deze temperatuur kan om verschillende redenen duidelijk lager of hoger zijn dan de temperatuur in dieper gelegen lagen van het object. Bij hoogglanzende oppervlakken kunnen bovendien reflecties en spiegelingen optreden die het meetresultaat vervalsen. De infrarood thermometer is daarmee een oppervlaktetemperatuurmeter en geen instrument voor een directe kerntemperatuurmeting.
Door de snelle, contactloze meting is een infrarood thermometer geschikt voor zeer uiteenlopende toepassingen, waarbij de eisen sterk kunnen verschillen. Zo worden oppervlaktetemperaturen gemeten aan gebouwen, levende organismen, stilstaande of bewegende machineonderdelen en producten of materialen in een productieproces.
Ook metingen vanaf grotere afstand of aan corrosieve en zeer hete materialen vormen geen probleem, mits de gekozen infrarood thermometer over de juiste specificaties beschikt.
In de volgende onderdelen worden belangrijke kenmerken besproken waarop bij de keuze van een infrarood thermometer moet worden gelet:
Een infrarood thermometer voor stationaire metingen wordt langere tijd op één meetpunt gericht en bepaalt daar continu de temperatuur. De meetwaarden worden vaak analoog of digitaal aan een procesbesturingssysteem of regelaar doorgegeven. De voeding verloopt doorgaans via een kabel. Een mobiele infrarood thermometer werkt op batterijen en kan daardoor plaats onafhankelijk worden gebruikt. In tegenstelling tot stationaire modellen beschikt een mobiel model vrijwel altijd over een richtmiddel en een digitaal display voor de gemeten temperatuur.
Iedere infrarood thermometer is ontworpen voor een bepaald temperatuurmeetbereik. Veel modellen hebben bijvoorbeeld een meetbereik van -30 tot 500 °C, terwijl andere uitvoeringen temperaturen van -50 tot 1850 °C kunnen meten. Binnen het totale bereik kunnen deelbereiken met verschillende nauwkeurigheden gelden. Bij de vergelijking van modellen moet daarom worden gecontroleerd of de nauwkeurigheid van de infrarood thermometer voldoende is binnen het temperatuurbereik dat voor de toepassing relevant is.
Een hoge meetsnelheid of korte responstijd is vooral belangrijk wanneer objecten zich uit het gezichtsveld bewegen of wanneer temperatuurveranderingen zeer gedetailleerd moeten worden geregistreerd. Bij een hoge meetsnelheid van de sensor moeten ook de overdrachts- en opslagsnelheid voldoende hoog zijn. Responstijden van 150 milliseconden zijn inmiddels bij veel uitvoeringen van de infrarood thermometer standaard.
Bij een temperatuurmeting met een infrarood thermometer moet rekening worden gehouden met de invloed van het materiaal en de oppervlakte-eigenschappen van het meetobject. Deze invloed kan worden gecompenseerd met de emissiviteit of emissiefactor. Een infrarood thermometer zonder instelmogelijkheid is meestal ingesteld op 0,95 of op een vaste waarde voor een specifieke toepassing. Modellen met instelbare emissiviteit bieden vaak een bereik van 0,1 tot 1,0 of van 0,3 tot 1,0. Wanneer de juiste factor onbekend is, kan deze doorgaans met vergelijkingsmetingen worden bepaald of uit tabellen worden afgelezen.
Iedere infrarood thermometer heeft een optiek met een bepaalde afstand-meetvlekverhouding. Deze verhouding geeft aan op welke afstand de optiek zich van het meetpunt moet bevinden om een meetvlek met een bepaalde diameter te verkrijgen.
Het eerste getal staat voor de afstand en het tweede voor de diameter van de meetvlek. Een verhouding van 8:1 betekent dat de meetvlek bij acht centimeter afstand een diameter van één centimeter heeft. Voor zeer kleine onderdelen of metingen op grote afstand zijn modellen verkrijgbaar met verhoudingen van 50:1, 60:1, 120:1 of zelfs 300:1. Slechts enkele speciale modellen maken het mogelijk de meetvlek bij dezelfde afstand kleiner of groter te maken.
Infraroodstraling is niet zichtbaar. Om te garanderen dat de oppervlaktetemperatuur op de juiste plaats wordt gemeten, wordt een richtmiddel gebruikt. Vrijwel iedere mobiele infrarood thermometer beschikt hiervoor over een zichtbare lasermarkering. De eenvoudigste uitvoering is één laserpunt. Een kruislaser met twee zichtbare punten geeft meer informatie: de afstand tussen de punten verandert wanneer de afstand tot het meetpunt verandert en toont daarmee de omvang van de meetvlek. Een cirkellaser maakt de grootte van de meetvlek nog duidelijker zichtbaar. Een infrarood thermometer met een zeer grote afstand-meetvlekverhouding kan daarnaast zijn voorzien van een optisch vizier en een statiefaansluiting.
Sommige modellen kunnen meetwaarden in een intern geheugen opslaan of via Bluetooth naar mobiele apparaten verzenden. De opgeslagen waarden kunnen meestal direct digitaal naar een computer worden overgedragen. Vaak gebeurt dit via USB of worden de gegevens rechtstreeks op een SD-geheugenkaart opgeslagen. Een infrarood thermometer voor vaste installatie beschikt vaak over analoge uitgangen of schakelinterfaces waarmee processen kunnen worden aangestuurd.
Voor sommige toepassingen is het praktisch wanneer het instrument ook andere sensoren bevat. Er zijn bijvoorbeeld modellen met een aansluiting voor een type K-thermokoppel, waarmee naast de contactloze meting ook een contactmeting kan worden uitgevoerd. Een infrarood thermometer met aanvullende sensoren voor luchttemperatuur en luchtvochtigheid biedt in bepaalde situaties duidelijke voordelen ten opzichte van het gebruik van meerdere afzonderlijke instrumenten.
Een infrarood thermometer kan niet alleen meten, maar kan de meetwaarde ook vergelijken met vooraf ingestelde of vrij te kiezen grenswaarden. Bij overschrijding of onderschrijding kunnen optische of akoestische alarmen of schakeluitgangen worden geactiveerd. Ook maximum-, minimum- en gemiddelde temperaturen kunnen worden bepaald en direct worden weergegeven.
Een infrarood thermometer kan volgens vastgelegde procedures worden gekalibreerd.
Wanneer de resultaten en omstandigheden van de uitgevoerde controles in een ISO-kalibratiecertificaat of DAkkS-kalibratiecertificaat worden vastgelegd, is het instrument gecertificeerd. Hiermee wordt aangetoond dat de nauwkeurigheid herleidbaar is naar nationale standaarden. Het certificaat bevat naast apparaat- en testgegevens ook de kalibratiedatum en gegevens over de verantwoordelijke persoon en diens kwalificaties.
Veel gebruikers willen een gecertificeerde infrarood thermometer opnemen in hun interne ISO-meetmiddelenbeheer en willen het certificaat duidelijk aan hun organisatie kunnen koppelen. Daarom wordt voor veel nieuwe instrumenten pas na bestelling een kalibratiecertificaat opgesteld. Hierdoor zijn de kalibratie en het certificaat actueel en kan de gebruiker mede bepalen bij hoeveel en bij welke referentietemperaturen de nauwkeurigheid wordt gecontroleerd. De naam en adresgegevens van de opdrachtgever worden op het certificaat vermeld.
Omdat de nauwkeurigheid van meetinstrumenten door verschillende invloeden kan afnemen, worden vaak kalibratie-intervallen vastgesteld. Bij het bepalen van de periode tussen twee kalibraties van een infrarood thermometer moet onder meer rekening worden gehouden met:
Alleen het eerste punt is afhankelijk van het instrument; de overige punten worden door de toepassing bepaald. Het is daarom doorgaans de verantwoordelijkheid van de gebruiker om het juiste kalibratie-interval voor de infrarood thermometer vast te stellen en te bewaken.
Welke invloed hebben de golflengten NIR, MIR en FIR bij een
infrarood thermometer?
Infraroodstraling kan als volgt verder worden onderverdeeld:
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Welke meetgolflengte ideaal is voor het bepalen van een temperatuur met een infrarood thermometer, hangt af van het materiaal en het temperatuurbereik. Voor waarden rond kamertemperatuur zijn golflengten in het middelinfrarood (MIR) doorgaans het beste te analyseren. Veel modellen registreren een relatief breed spectrum van 8 tot 14 µm. Voor specifieke materialen wordt daarentegen alleen straling binnen een zeer beperkt golflengtebereik geanalyseerd.
Bij bijzondere eisen worden twee of meer golflengten afzonderlijk gemeten, zodat ondanks storende invloeden nauwkeurige meetresultaten kunnen worden verkregen.
Kan een infrarood thermometer door glas heen meten?
Met een infrarood thermometer die straling in het bereik van 8 tot 14 µm registreert, is het niet mogelijk de infraroodstraling te meten van objecten die zich achter een gewone glasplaat bevinden. Wanneer in een oven de temperatuur van verhit of gloeiend materiaal contactloos moet worden gemeten, kan in de ovendeur of ovenwand een infrarood kijkvenster worden aangebracht. Dit venster is gemaakt van materiaal dat bepaalde golflengten van de infraroodstraling doorlaat.
Industriële toepassingen
Een stationaire infrarood thermometer maakt continue temperatuurbewaking mogelijk voor procesautomatisering, kwaliteitscontroles en foutopsporing. Digitale technologie maakt niet alleen geautomatiseerde processen mogelijk, maar ook temperatuurcontroles en analyses op afstand. Afhankelijk van de toepassing worden miniatuurmeetkoppen of geavanceerde infrarood-thermocamera's gebruikt. Via geschikte interfaces worden de meetgegevens onmiddellijk doorgestuurd.
Een industriële infrarood thermometer is een betrouwbare en kostenefficiënte oplossing voor snelle, nauwkeurige en reproduceerbare temperatuurmetingen in thermische processen, zoals productie, beproeving, reiniging en droging. Minder uitval en nabewerking en een efficiënter energiegebruik verhogen de effectiviteit en productiviteit.
Toepassingen in de staalproductie en staalverwerking
Bij de productie van staal kan een infrarood thermometer in iedere productiefase worden ingezet om de temperatuur te bewaken. Het instrument verhoogt de arbeidsveiligheid en vereenvoudigt de gegevensregistratie. Nauwkeurige temperatuurmetingen geven continu aan of de thermische processen volgens de voorschriften verlopen.
In veel productiestappen kan bij afwijkingen direct worden bijgestuurd, zodat het staal met een aanvaardbaar energieverbruik de voorgeschreven metallurgische eigenschappen bereikt. Het gebruik van een infrarood thermometer vereenvoudigt de bewaking en regeling van de gewenste temperaturen. Daardoor kan de vereiste productkwaliteit vaak met minder energie worden bereikt.
Industrieel onderhoud en instandhouding
Bij onderhoud aan machines en installaties is overmatige opwarming vaak een aanwijzing voor slijtage of een verkeerde uitlijning van onderdelen. Wanneer dit niet wordt opgemerkt, kunnen producten worden afgekeurd, machines beschadigd raken of personen gewond raken. Temperatuurmetingen maken daarom deel uit van veel inspecties. Met een infrarood thermometer kan ook veilig worden gemeten aan bewegende onderdelen van draaiende machines.
Voor periodieke routinecontroles wordt meestal een mobiele infrarood thermometer gebruikt. Wanneer potentiële of acute problemen worden vastgesteld, kunnen tijdens bedrijf correcties worden uitgevoerd of reparaties worden gepland voordat een stilstand noodzakelijk wordt. Vast geïnstalleerde modellen worden gebruikt wanneer de temperatuur van een machine permanent moet worden bewaakt, bijvoorbeeld om tijdig te koelen of het vermogen te verlagen.
Onderhoud aan gebouwinstallaties en thermisch onderzoek van gebouwen
Gebäuden
Een infrarood thermometer en een infraroodcamera kunnen worden gebruikt voor niet-destructief onderzoek aan klimaatinstallaties, verwarmingsketels, elektrische systemen en verschillende bouwelementen om temperatuurverschillen zichtbaar te maken. Overmatige opwarming of juist het ontbreken van warmte bij technische onderdelen die warmte moeten overdragen, zijn signalen die nader moeten worden onderzocht om grotere schade of uitval te voorkomen.
Bij bouwelementen kunnen met een infrarood thermometer niet alleen koudebruggen en condensatiegevoelige zones worden opgespoord. Met een warmtebeeldcamera kan bij voldoende temperatuurverschil bovendien snel en contactloos de positie van verborgen constructieonderdelen en leidingen zichtbaar worden gemaakt.
De temperatuurmeting van glas brengt door reflectie en transmissie enkele moeilijkheden met zich mee. Om deze meetproblemen bij het gebruik van een infrarood thermometer te beperken, zijn verschillende meetmethoden mogelijk.
De eerste mogelijkheid is het gebruik van een infrarood thermometer met een meetgolflengte van 1,0 µm, 2,3 µm of 3,9 µm.
Bij deze golflengten wordt echter niet direct de oppervlaktetemperatuur gemeten, maar de temperatuur vlak onder het glasoppervlak. Golflengten van 5 µm en 7,9 µm maken het mogelijk om het oppervlak zelf te meten. Een nadeel is dat de glastemperatuur dan zeer hoog moet zijn. Deze methode is daarom niet geschikt voor metingen in een laag temperatuurbereik.
Een tweede mogelijkheid is een infrarood thermometer met een golflengtebereik van 8 tot 14 µm. Hierbij moet de reflectie van het oppervlak door het instrument worden gecompenseerd. Dit is vaak alleen mogelijk met duurdere modellen. Daarnaast moet de emissiviteit op 0,85 worden ingesteld en moet de infrarood thermometer een snelle responstijd hebben, omdat glas door zijn thermische eigenschappen snel van temperatuur kan veranderen.
Om met een infrarood thermometer in het bereik van 8 tot 14 µm toch snel en eenvoudig de oppervlaktetemperatuur te bepalen, kunnen emissiviteitsstickers worden aangebracht. Deze stickers hebben een emissiviteit van 0,95 en worden op het glas geplakt. Zodra de sticker de temperatuur van het glas heeft aangenomen, kan de oppervlaktetemperatuur met een gangbare contactloze thermometer worden gemeten. Op deze manier wordt indirect de glastemperatuur bepaald. Dit is een snelle, eenvoudige en voordelige methode voor een contactloze meting.
Elektrische installaties spelen niet alleen in de industrie, maar ook in het dagelijks leven een uiterst belangrijke rol. In ieder huishouden bevinden zich elektrische apparaten en installaties waarvan we dagelijks afhankelijk zijn. Een infrarood thermometer kan bij de preventieve controle van deze installaties belangrijke temperatuurafwijkingen opsporen.
Om een probleemloze en veilige werking van elektrische apparatuur te waarborgen en brand, kortsluiting en schade te voorkomen, moet de toestand tijdig worden gecontroleerd. In bijvoorbeeld de zware metaalindustrie is een infrarood thermometer onmisbaar bij productie en verdere verwerking, vooral als preventief inspectiemiddel. Elektrische installaties zijn niet altijd volledig zichtbaar. Onderdelen zijn vaak weggewerkt, waardoor het moeilijk is te bepalen of een storing dreigt. Ook bij zichtbare delen is niet altijd te herkennen dat zich intern een probleem ontwikkelt.
Elektrische stroom veroorzaakt temperatuurstijging. Met deze kennis en een infrarood thermometer kunnen grotere problemen, kosten en uitval vaak worden voorkomen wanneer deze worden veroorzaakt door defecten in elektrische installaties. Een belangrijk voordeel is dat op afstand kan worden gemeten, zodat direct contact met potentieel gevaarlijke punten of objecten wordt vermeden. Daardoor is de infrarood thermometer zeer geschikt voor elektrotechnische inspecties.
Met een infrarood thermometer worden metingen zeer snel uitgevoerd. Hotspots die waarschijnlijk tot storingen leiden, kunnen daardoor worden opgespoord voordat daadwerkelijk een probleem ontstaat. Modellen verschillen in nauwkeurigheid en overige specificaties, maar zijn doorgaans eenvoudig te bedienen, licht en compact.
Wanneer elektrische onderdelen met een infrarood thermometer worden gemeten terwijl deze zich in een behuizing bevinden, hoeft de behuizing niet altijd te worden verwijderd. De oppervlaktetemperatuur houdt vaak verband met de temperatuur binnen in de behuizing en kan voldoende aanwijzingen geven over de interne toestand. Een temperatuurstijging bij continu gebruikte elektrische installaties, aansluitingen en motoren is voor een deskundige altijd een signaal dat maatregelen nodig zijn.
Bij gebruik van een infrarood thermometer moet ook de omgeving waarin het meetobject wordt gebruikt worden meegenomen. Een opvallend groot verschil tussen de omgevingstemperatuur en de temperatuur van het apparaat, de contactdoos, de kabel of de leiding kan wijzen op een bestaand probleem.
Voor ieder elektrisch onderdeel en apparaat geldt een bepaald temperatuurbereik waarvan de maximumwaarde niet mag worden overschreden. Extreme omstandigheden kunnen storingen en uitval veroorzaken. Wanneer de bedrijfsomstandigheden overeenkomen met de voorschriften van de fabrikant en de infrarood thermometer toch een temperatuurstijging aan het oppervlak registreert, moet de betreffende kabel of de volledige installatie nader worden onderzocht.
Dit compacte meetinstrument is daardoor een onmisbaar hulpmiddel overal waar elektrische apparatuur wordt gebruikt, van woningen tot grote industriële installaties. Het helpt te beoordelen of apparaten aan geldende voorschriften en normen voldoen, machinestoringen en stilstand te voorkomen en hoge kosten en tijdverlies door reparatie en herstart te beperken. Het belangrijkste voordeel van de infrarood thermometer blijft echter de verhoogde veiligheid.
Bewaking en controle van productie- en verwerkingsprocessen zijn essentieel om een goede kwaliteit van het eindproduct te garanderen. Omdat veel processen onder zware industriële omstandigheden plaatsvinden, moet een infrarood thermometer niet alleen betrouwbaar en nauwkeurig meten, maar ook zeer robuust zijn en onder extreme omstandigheden blijven functioneren.
Ongeacht het type metaal is een contactthermometer niet geschikt voor het meten van gesmolten metalen. Bij het verwerken en veredelen van staal, ijzer, koper en andere metalen kan smeden alleen bij bepaalde temperaturen plaatsvinden. Deze temperaturen kunnen contactloos met een pyrometer worden gemeten. Een pyrometer is een infrarood thermometer voor contactloze metingen.
Een infrarood thermometer heeft ten opzichte van conventionele thermometers verschillende voordelen. Het instrument meet onderdelen die moeilijk bereikbaar zijn, niet mogen worden aangeraakt of onder druk staan. Daarnaast is de infrarood thermometer geschikt voor zeer hoge temperaturen en voor uiterst snelle temperatuurveranderingen.
De infrarood thermometer werkt op basis van de emissie van infraroodstraling, waarvan de intensiteit afhankelijk is van de temperatuur van het te meten materiaal. Zonder direct contact kan het instrument op afstand de temperatuur van het geselecteerde gebied bepalen. De metingen worden in realtime en zeer snel uitgevoerd.
Een pyrometer als infrarood thermometer verschilt per model onder meer in de vooraf ingestelde emissiviteit en in de golflengte waarop de detector reageert. Hoogwaardige pyrometers voor zeer hoge temperaturen werken vaak met een kortere golflengte. Hoe hoger de temperatuur, hoe meer straling in het kortgolvige bereik wordt uitgezonden.
De temperatuurmeetbereiken verschillen sterk per model. De gebruiker moet daarom zorgvuldig bepalen welk instrument het beste bij de toepassing past. Sommige modellen kunnen boven- en ondergrenzen bewaken en zelfstandig een alarmsignaal geven wanneer de temperatuur van het meetobject een grens overschrijdt. Omdat een infrarood thermometer contactloos werkt, zijn verschillende richtmethoden mogelijk. Eenvoudige modellen in het lagere prijssegment hebben vaak geen speciaal richtmiddel en zijn vooral geschikt voor korte meetafstanden.
Bij een geavanceerde infrarood thermometer worden één of meerdere laserstralen gebruikt. Eén laserstraal garandeert niet altijd een hoge nauwkeurigheid, omdat slechts één punt wordt gemarkeerd en een parallaxfout kan optreden. Meerdere laserstralen rond de lens geven het volledige meetgebied aan en maken een betere positionering mogelijk. Bij zeer hete of gloeiende oppervlakken kan een optisch vizier nuttig zijn, omdat dit beter zichtbaar is dan een laserstraal.
Een infrarood thermometer voor hoge temperatuurbereiken wordt vooral gebruikt bij de bewaking van technologische processen, bij de productie van glas en beton en in de warmte-energietechniek. Meetgegevens kunnen in het instrument worden opgeslagen en via interfaces rechtstreeks naar een printer worden verzonden. Moderne pyrometers voor zware industriële omstandigheden beschikken over elektro-optische systemen in beschermde behuizingen. Daardoor worden goede meetresultaten en een lange levensduur bereikt.
Als stralingsthermometer heeft een infrarood thermometer enkele bijzondere eigenschappen ten opzichte van thermometers met andere meetprincipes. Een belangrijk voordeel is dat de sensor het meetpunt niet hoeft aan te raken. Er bestaat daardoor geen risico dat het meetpunt tijdens de meting door vreemde deeltjes wordt verontreinigd of op een andere manier wordt beïnvloed. Ook wordt voorkomen dat via de sensor warmte aan het object wordt toegevoerd of eraan wordt onttrokken. Door het contactloze meetprincipe kan een infrarood thermometer veilig worden gebruikt bij:
Bij een meting met een infrarood thermometer hoeven de gebruiker, het instrument en de sensor niet te worden blootgesteld aan thermische, chemische of mechanische belastingen van het meetpunt. De sensor analyseert de invallende infraroodstraling en hoeft niet eerst door fysiek contact dezelfde temperatuur als het meetpunt aan te nemen. Daardoor verloopt de meting zeer snel.
Afhankelijk van het model ligt de meettijd tussen twee milliseconden en één seconde. Een infrarood thermometer met een zeer korte meettijd kan ook abrupte temperatuurveranderingen gedetailleerd registreren. Een model kan bijvoorbeeld worden ontworpen voor een groot meetbereik van +200 tot +2400 °C of voor een ander bereik van -100 tot +4000 °C.
Een infrarood thermometer kent ook enkele toepassingsbeperkingen. Het instrument registreert alleen infraroodstraling van het oppervlak waarop de sensor is gericht. Het meetvlak moet minimaal even groot zijn als de meetvlek, anders wordt het resultaat beïnvloed door warmtestraling uit de omgeving. De meetvlek wordt groter naarmate de afstand tot het meetobject toeneemt. De verhouding tussen afstand en meetvlekdiameter is afhankelijk van de optische opbouw en kan bijvoorbeeld 8:1, 50:1 of 120:1 bedragen.
Voor bepaalde toepassingen, zoals de bewaking van productieprocessen, is een infrarood thermometer verkrijgbaar waarvan de optiek op een vaste afstand is afgestemd. Hoogglanzende oppervlakken zijn met infraroodsensoren moeilijk te meten. Waar mogelijk kan op het meetpunt een sticker worden aangebracht. Nadat de sticker de oppervlaktetemperatuur heeft aangenomen, kan het punt zonder storende reflecties worden gemeten.
Bij een infrarood thermometer vormt de materiaalspecifieke emissiviteit een belangrijke uitdaging. Bij de meeste modellen kan de emissiviteit worden aangepast. Voor eenvoudige metingen is het meestal voldoende een tabelwaarde te gebruiken. Voor zeer nauwkeurige metingen moet de emissiviteit vooraf met een vergelijkingsmeting en een contactthermometer worden vastgesteld.
Schimmel heeft voldoende vocht nodig om te kunnen groeien en zich verder te verspreiden. Daarom moeten kritieke zones regelmatig worden gecontroleerd om schade te voorkomen. Veel woningen, kantoren, magazijnen en productiegebouwen hebben constructieve koudebruggen die extra gevoelig zijn voor vocht en schimmelvorming. Een koudebrug voert warmte af en heeft daardoor een lagere oppervlaktetemperatuur dan de aangrenzende delen. Met een infrarood thermometer kunnen deze temperatuurverschillen snel worden onderzocht.
Bij koudebruggen kan water ontstaan doordat warme lucht bij afkoeling vocht afgeeft. Dit water wordt condenswater genoemd, ook al ontstaat het uit waterdamp en niet uit bevroren water. De temperatuur waarbij waterdamp als vloeibaar water neerslaat, kan worden bepaald aan de hand van de actuele luchtvochtigheid en luchttemperatuur. Deze temperatuur wordt de dauwpunttemperatuur of kortweg het dauwpunt genoemd. Voor een beoordeling met een infrarood thermometer wordt deze waarde met de oppervlaktetemperatuur vergeleken.
Een infrarood thermometer met aanvullende sensoren voor luchtvochtigheid en ruimtetemperatuur kan goed worden gebruikt om schimmelgevoelige zones op te sporen.
Veel modellen tonen de dauwpunttemperatuur direct op het display. De gebruiker hoeft deze waarde vervolgens alleen te vergelijken met de oppervlaktetemperaturen die met de infraroodsensor zijn gemeten.
Zeer praktisch zijn modellen die direct aangeven dat de gemeten infraroodtemperatuur onder het dauwpunt ligt. Bij andere modellen moet voor het dauwpunt een afzonderlijke weergavemodus worden gekozen. Een meting met een infrarood thermometer kost weinig tijd en vereist alleen vrij zicht op de te controleren oppervlakken. Kritieke plaatsen kunnen daardoor zonder bijzondere voorbereiding snel worden onderzocht.
Een infrarood thermometer met warmtebeeldweergave is bijzonder praktisch voor grote oppervlakken met een onbekende constructie. Op het beeld van een warmtebeeldcamera is direct te zien waar zones met een afwijkende temperatuur liggen, hoe groot deze zones zijn en hoe sterk de afwijking is. De beelden geven vaak ook aanwijzingen over de oorzaak van de koudebrug.
Bij een normaal binnenklimaat moeten alle met een infrarood thermometer gemeten oppervlaktetemperaturen enkele graden boven de dauwpunttemperatuur liggen. Dan bestaat geen risico dat condensvocht schimmelvorming op bouwelementen veroorzaakt. Ligt de oppervlaktetemperatuur rond of onder het dauwpunt, dan kan schimmel ontstaan wanneer het vocht niet snel genoeg opdroogt.
Condenswater is niet altijd zichtbaar aan het oppervlak, zoals bij vensterglas, tegels en andere waterdichte materialen. Bij absorberende materialen wordt vocht vaak pas opgemerkt wanneer verkleuring of schimmel is ontstaan. Schimmel groeit bovendien regelmatig achter behang of bekleding, waardoor soms alleen een onaangename geur op het probleem wijst. Een controle met een infrarood thermometer kan het risico eerder zichtbaar maken.
Om schimmelvorming te voorkomen, moeten kritieke plaatsen met een infrarood thermometer worden gecontroleerd. Wanneer de meetwaarden op schimmelgevaar wijzen, moeten passende maatregelen worden genomen. Voorbeelden zijn het verhelpen van bouwkundige gebreken, het verhogen van de ruimtetemperatuur, vaker ventileren, de inrichting aanpassen en vochtbronnen beperken.
Bij de beoordeling van meetresultaten van een infrarood thermometer moet rekening worden gehouden met een mogelijk onjuist ingestelde emissiviteit van het onderzochte oppervlak. Veel modellen hebben een aansluiting voor een extra thermokoppel. Daarmee kan de via infrarood gemeten temperatuur eenvoudig worden gecontroleerd. Bij andere uitvoeringen kan een afzonderlijke contactthermometer worden gebruikt voor een vergelijkingswaarde.
Het is algemeen bekend dat veel voedingsmiddelen minder snel bederven wanneer ze bij bepaalde temperaturen worden opgeslagen of met een geschikte methode houdbaar worden gemaakt. Voor de voedingsmiddelenindustrie gelden hiervoor verschillende voorschriften. Wie levensmiddelen verwerkt of verhandelt, moet onder andere een HACCP-concept opstellen dat aansluit op de bedrijfsomstandigheden. HACCP staat voor Hazard Analysis and Critical Control Points, oftewel gevarenanalyse en kritische beheerspunten.
Een infrarood thermometer wordt vaak in deze temperatuurcontroles opgenomen.
In veel HACCP-concepten zijn momenten en locaties vastgelegd waarop temperaturen steekproefsgewijs, periodiek of continu moeten worden gecontroleerd. Naast een betrouwbare temperatuurmeting is het belangrijk dat levensmiddelen niet door contact met het meetinstrument worden verontreinigd. Daarom wordt hiervoor vaak een infrarood thermometer gebruikt. Deze bepaalt de oppervlaktetemperatuur zonder het product aan te raken. Wanneer de kerntemperatuur nodig is, worden aanvullend contactthermometers met eenvoudig te reinigen insteekvoelers gebruikt.
Voor veel levensmiddelen moeten tijdens bereiding of conservering exact voorgeschreven temperatuurverlopen worden aangehouden om de gewenste producteigenschappen te bereiken. Een infrarood thermometer is hiervoor zeer geschikt, omdat het instrument snel en zonder fysiek contact meet. Een stationaire infrarood thermometer kan bijvoorbeeld boven een transportband worden gemonteerd om continu de temperatuur van producten of stoffen op de band te meten. Het materiaal, het product en het proces worden daarbij niet door de meting verstoord.
Om levensmiddelen lang houdbaar te maken en tegelijkertijd zo weinig mogelijk vitaminen en smaakstoffen te verliezen, moeten de vastgelegde temperaturen gedurende de voorgeschreven tijd zo nauwkeurig mogelijk worden gehandhaafd. Een infrarood thermometer die in industriële voedselverwerking wordt gebruikt, geeft meetwaarden meestal direct door als analoog signaal of schakelsignaal. Bij het overschrijden of onderschrijden van grenswaarden kan onmiddellijk warmte worden toegevoerd of afgevoerd.
De signalen van een infrarood thermometer kunnen bovendien worden gebruikt om het volledige temperatuurverloop van een proces te registreren. Dit maakt gedetailleerde analyses mogelijk bij zowel doelbewuste als onbedoelde wijzigingen van de uitgangsparameters. Productpartijen die onvoldoende zijn verhit, kunnen bijvoorbeeld direct worden uitgesorteerd, nabehandeld of op een andere wijze worden verwerkt.
Voorbeelden van temperatuurafhankelijke conserveringsmethoden die goed met een infrarood thermometer kunnen worden bewaakt, zijn drogen, pasteuriseren en steriliseren. Bij drogen wordt water aan geschikte voedingsmiddelen onttrokken, waardoor deze langer houdbaar worden. Gerichte warmtetoevoer kan het droogproces versnellen. Om alleen water af te voeren, moet de droogtemperatuur worden begrensd en voor voldoende ventilatie worden gezorgd.
Bij pasteuriseren worden voedingsmiddelen gedurende korte tijd tot minder dan 100 °C verhit om ongewenste, warmtegevoelige gisten en schimmels te doden. Bij steriliseren wordt het product langere tijd tot minimaal 110 °C verwarmd, waardoor ook andere micro-organismen onschadelijk worden gemaakt. Hittesterilisatie wordt eveneens gebruikt om gereinigde hulpmiddelen kiemvrij te maken. Een infrarood thermometer kan het temperatuurverloop van deze processen contactloos bewaken.
Ook tijdens transport en opslag van bederfelijke levensmiddelen moeten de juiste temperaturen worden gehandhaafd. Vooral bij gekoelde en diepgevroren producten moet iedere levering bij aankomst met een infrarood thermometer op temperatuur en op zichtbare afwijkingen worden gecontroleerd. Bij bepaalde transporten worden temperatuurdataloggers bij de gekoelde goederen geplaatst om de temperatuur zonder onderbreking vast te leggen.
Veel levensmiddelen zijn slechts beperkt houdbaar en de houdbaarheid wordt sterk beïnvloed door de omgevingsomstandigheden. Wie voedingsmiddelen verwerkt en verkoopt, moet garanderen dat consumenten niet door de aangeboden producten in gevaar worden gebracht. Restaurants, kantines, fastfoodrestaurants, snackbars en andere horecabedrijven moeten hygiëneconcepten opstellen en naleven. Naast bescherming tegen verontreiniging behoort temperatuurcontrole met een infrarood thermometer tot de belangrijkste onderdelen.
Levensmiddelen die gekoeld worden aangeleverd of gekoeld moeten worden bewaard, worden bij ontvangst gecontroleerd op zichtbare afwijkingen. Daarnaast wordt de temperatuur op relevante plaatsen gemeten. Met een geschikte mobiele infrarood thermometer kan op verschillende punten snel en contactloos de oppervlaktetemperatuur worden bepaald. Modellen voor de horeca hebben vaak ook een robuuste roestvrijstalen insteekvoeler voor kerntemperatuurmetingen. De voeler wordt na iedere meting zorgvuldig gereinigd en op vastgelegde plaatsen in het product gestoken. De gemeten temperatuurverschillen kunnen aanwijzingen geven over het eerdere transport en de opslag.
Levensmiddelen worden vaak gedurende korte of langere tijd in afzonderlijke opslagruimten bewaard. Afhankelijk van het type, de grootte en de inrichting van de ruimte kunnen verschillende temperatuurniveaus ontstaan. Met een infrarood thermometer kan snel en contactloos worden vastgesteld welke temperatuur de opgeslagen producten hebben aangenomen. Indien nodig kan de opslagplaats of de ruimtetemperatuur worden aangepast. De meetwaarden kunnen ook worden gebruikt om het juiste moment voor uitname te bepalen, omdat veel voedingsmiddelen vóór verwerking langzaam op kamertemperatuur moeten komen.
Ook bij het bereiden van gerechten kan een infrarood thermometer voor temperatuurcontroles worden ingezet. Zo kan snel worden gemeten hoe heet een grillplaat of de inhoud van een pan is. Gekoelde, bevroren en bereide gerechten kunnen contactloos en hygiënisch worden gecontroleerd. Sommige horecamodellen geven direct een waarschuwing wanneer koeltemperaturen worden overschreden of warme gerechten te sterk zijn afgekoeld. Deze instrumenten zijn bijzonder geschikt voor controles bij koude en warme buffetten.
De lichaamstemperatuur kan informatie geven over lichamelijke activiteit en gezondheid. Sporters wordt niet voor niets aangeraden zich vóór een zware belasting geleidelijk op te warmen. Zowel bij kracht- en duursport als bij zwaar lichamelijk werk stijgt de lichaamstemperatuur door spieractiviteit. Een hiervoor bedoelde infrarood thermometer kan de temperatuur snel en contactloos controleren.
Het immuunsysteem reageert op infecties eveneens met een temperatuurstijging. Een kerntemperatuur boven 38 °C bij personen zonder lichamelijke inspanning wordt koorts genoemd. Personen bij wie met een daarvoor geschikte infrarood thermometer een verhoogde waarde wordt vastgesteld, moeten de uitslag met een toegelaten medisch instrument controleren en bij een besmettelijke aandoening passende maatregelen nemen.
Een nauwkeurige meting van de lichaamstemperatuur wordt doorgaans uitgevoerd met een daarvoor toegelaten koortsthermometer. Een belangrijk voordeel van een geschikte infrarood thermometer is de snelheid: de gemeten temperatuur kan vrijwel direct worden afgelezen. Bij gevaarlijke infectieziekten waarbij koorts een symptoom is, kunnen personen met infraroodcamera's tijdens het passeren op een verhoogde oppervlaktetemperatuur worden gecontroleerd.
Personen met een opvallende meetwaarde van een infrarood thermometer kunnen vervolgens snel worden afgezonderd en nader worden onderzocht. Dergelijke controles, bijvoorbeeld op luchthavens, kunnen helpen om de verspreiding van zeer besmettelijke ziekten te vertragen.
Koortsthermometers met toelating als medisch hulpmiddel zijn in verschillende uitvoeringen verkrijgbaar. Contactthermometers meten onder de tong, onder de arm of rectaal, terwijl een medische infraroodthermometer op het voorhoofd of in het oor meet. Het meetbereik, de optiek en de emissiviteit van deze infrarood thermometer zijn afgestemd op de lichaamstemperatuur. Toch moet rekening worden gehouden met verschillende factoren die het resultaat kunnen beïnvloeden.
Bij analoge glazen thermometers wordt de temperatuur op een schaal afgelezen. Deze koortsthermometers hebben geen elektrische voeding nodig en kunnen doorgaans eenvoudig worden gesteriliseerd. Een digitale contactthermometer en een infrarood thermometer werken op batterijen om de meetwaarde te bepalen en weer te geven. Sommige uitvoeringen kunnen meetwaarden opslaan en afwijkende waarden direct met een optisch of akoestisch alarm aangeven.
Een infrarood thermometer kan niet alleen voor een snelle koortscontrole worden gebruikt. Speciale apparaten met warmtebeeldweergave tonen de warmteverdeling van bepaalde lichaamsdelen. Daardoor kunnen bijvoorbeeld de positie en omvang van ontstekingen zichtbaar worden gemaakt zonder het lichaam met straling te belasten.
De snel te vervaardigen warmtebeelden kunnen bepaalde aandoeningen beter herkenbaar maken en de ontwikkeling ervan helpen beoordelen. Ook het effect van een behandeling kan met infraroodwarmtebeelden snel en duidelijk worden gevolgd.
Voor een snelle controle van personen of groepen op een verhoogde lichaamstemperatuur kunnen ook infraroodcamera's of een infrarood thermometer zonder toelating als medisch hulpmiddel worden ingezet. De meting gebeurt zonder lichaamscontact. Bij de keuze van een infrarood thermometer moet worden gelet op een hoge nauwkeurigheid in het kritieke meetbereik en op een afstand-meetvlekverhouding die geschikt is voor metingen op het voorhoofd. Bij de beoordeling moet rekening worden gehouden met het feit dat de voorhoofdtemperatuur meestal lager is dan de kerntemperatuur. Haar, zweet, crèmes en make-up kunnen de infraroodmeting beïnvloeden. Ook maaltijden en lichamelijke inspanning kunnen de lichaamstemperatuur verhogen.
Een infrarood thermometer en een warmtebeeldcamera zijn ook geschikt voor toepassingen in de diergeneeskunde. De kleine en lichte instrumenten zijn eenvoudig te vervoeren en kunnen in de vertrouwde omgeving van het dier worden gebruikt. De meting is snel, pijnloos en contactvrij en veroorzaakt geen extra stress. In tegenstelling tot mobiele röntgenapparatuur zendt een infrarood thermometer geen straling uit. Een assistent kan het dier tijdens de meting geruststellen, vasthouden of in de gewenste positie brengen.
Voor ondersteuning bij het selecteren van de juiste infrarood thermometer kunt u contact opnemen met het verkoop- en supportteam van PCE Instruments Benelux. Het team is op werkdagen bereikbaar van 08.30 tot 17.00 uur via +31 (0)53 737 01 92 of per e-mail via support@pcebenelux.nl.