Kurulum Test Cihazı

Kurulum test cihazları, elektrik tesisatlarının belirli özelliklerini hızlı ve kolay bir şekilde kontrol etmek için kullanılır. Yapılan bu kontroller, bir yandan insanların ve maddi varlıkların korunması; diğer yandan da elektrik tesisatlarının güvenilir bir şekilde çalışmasını sağlamak ile ilgilidir. PCE Instruments olarak sunduğumuz çok sayıdaki kurulum test cihazı modelleri arasında farklılıklar söz konusudur. Örneğin, üç fazlı voltaj şebekelerinin dönüş yönünü test edebilen kurulum test cihazı modelleri de mevcuttur, kabloların süreklilik testlerini gerçekleştiren kurulum test cihazı modelleri de. Kurulum test cihazı olarak sunulan cihazların çoğu kaçak akım devre kesici ya da topraklama gibi elektrik tesisatı koruma cihazlarını kontrol etmek için tasarlanmıştır.

Bir cihazla yapılan ölçümlerin geçerli standardın test prosedürlerine uygun olduğundan emin olmak için bu standartlar cihazlarda ya da kullanım kılavuzunda belirtilir. Elektrik tesisatlarında koruyucu tedbirlere yönelik bir test cihazının DIN VDE 0413 ya da EN 61557’ye, makineleri test etmek için kullanılan cihazların DIN VDE 0404-1’e uygun olması gerekir.

Kurulum test cihazının alçak gerilim kurulumunun hangi noktalarında kullanılacağına bağlı olarak EN 61010-1 ya da IEC 1010’a göre bu amaç için belirlenen aşırı gerilim kategorisine göre tasarlanmış olması gerekir. Bu, meydana gelen aşırı gerilimin cihaza zarar vermesini ya da kullanıcının tehlikeye girmesini önler. Aşırı gerilim kategorisi ve belirtilen maksimum gerilim ne kadar yüksek olursa kurulum test cihazı ile de o kadar alan test edilebilir. Cihaz seçerken ölçüm noktalarındaki çevre koşulları da dikkate alınmalıdır. Tüm kurulum test cihazları sıfır santigrat derecenin altındaki sıcaklıklarda çalışamaz. Su ve toz girişine ve mekanik strese karşı koruma açısından da mevcut cihaz modellerinde farklılıklar söz konusudur. Kurulum test cihazının daha uzun çalışma süreleri ile kullanılması planlanıyorsa güç kaynağının türü de bu açıdan önem taşır. Bu, kurulum test cihazının her an çalışmaya hazır olmasını sağlar.

Göz önünde bulundurulması gereken bazı özellikler

- Aşırı gerilim koruması

- Çevre koşulları sıcaklık ve nem

- IP koruma sınıfı ve mekanik strese karşı koruma

- Güç kaynağı (pil ya da adaptör)

Kurulum test cihazı, kurulumun belirli özelliklerini test etmek ya da çeşitli ölçümler için özel olarak tasarlanabilir. Süreklilik testi, üç fazlı tesisatlarda dönüş yönünün belirlenmesi, koruyucu kontak ve kaçak akım koruma cihazlarının test edilmesi, kısa devre akımlarında döngü dirençlerinin ölçülmesi, topraklama direnci ve yalıtım direnci ölçüm ve test fonksiyonlarındandır.

Süreklilik testinde kurulum test cihazı temas eden kontaklara zararsız bir test gerilimi verilir. Bu testin amacı, iki kontağın elektrik akımı için kurulumun tutarlı olması için birbirine bağlanıp bağlanmadığını test etmektir. Temas eden iki nokta arasında akım akması durumunda bu, kurulum test cihazında görsel ve sesli sinyale neden olur. Süreklilik testi ile hat uçları belirli dağıtım noktalarına ya da sigortalara da atanabilir.

Üç fazlı tesisatlarda doğru bağlantı, motorların ve bunlarla tahrik edilen makine parçalarının çalışma yönü için önemlidir. Dönüş yönü, pek çok makinenin fonksiyonunu önemli ölçüde etkiler. Makinelerin bağlantısının basitleştirilmesi ve konum değişikliği sırasında devamlı olarak ayarlanmaması için DIN VDE 0100-600’de tüm çok fazlı elektrik devreleri için sağ dönüş alanı belirlenmiştir. Çok fazlı tesisatların ilk testi için öngörülen dönüş yönünün belirlenmesi, eski tesisatlarda bile uygun bir kurulum test cihazı ile hızlı ve kolay bir şekilde uygulanabilir. Çoğu kurulum test cihazı, ekranda dönüş yönünü ok ucu olan bir yay olarak saat yönünde bir sağ dönüş alanı için ve saat yönünün tersinde bir sol dönüş alanı için gösterir. 

Schuko soketlerini kontrol etmek için sadece prize takılan ve şebeke voltajını, dış iletkenin konumunu ve koruyucu iletkenin varlığını gösteren kurulum test cihazları bulunur. Böyle bir cihaz aracılığıyla koruyucu iletkene bir test akımı da verilerek kaçak akım devre kesicinin doğru tetiklenip tetiklenmediği kontrol edilebilir. Kaçak akım devre kesiciler, FI anahtarları ya da RCD (kaçak akım rölesi) olarak da adlandırılır ve tehlike durumunda akım akışını kesmek için tasarlanmıştır. Bu devre kesiciler, kişisel korumaya ve yangına karşı korumaya hizmet eder ve bunun için belirli akım ve tepki süreleri için tasarlanmıştır. Çoğu kurulum test cihazı, kaçak akım devre kesicilerinin tetikleme akımını ve süresini belirleyebilir. Bazı cihazlar, test akımının pozitif ya da negatif bir yarım dalga ile başlayıp başlamadığını ve normal ya da seçici bir kaçak akım rölesi olup olmadığını ayarlayabilir. Bazı kurulum test cihazları, tetikleme akımı ve tetikleme süresinin yanı sıra çok yüksek giriş voltajları ve çok yüksek topraklama potansiyeli ile ilgili uyarıda bulunabilir. Tetik akımlarını ölçerken ölçüm sonucunun kaçak akımlar tarafından tahrip edilebileceği göz önünde bulundurulmalıdır.

Gerçekleştirilen testlerin sonuçlarının kaydedilmesi gerektiğinde ölçüm değerlerini dahili olarak ya da SD kart gibi çıkarılabilir disklerde kaydedebilen kurulum test cihazları önerilir. Böylece, ölçümlerin belgelenmesi büyük ölçüde kolaylaştırılır. Belirli bir kurulum test cihazı seçmeden önce hangi ölçüm verilerinin ve bilgilerin kaydedilebileceğini ve verilerin nasıl aktarılıp işlenebileceğini kontrol etmek önemlidir.