Kablo Uzunluğu Test Cihazı

Elektrik kablolarını ölçmek ve yerlerini tespit etmek için kullanılan elektronik cihazlar, ölçüm yapılacak kablonun tamamının erişilebilir olmasını gerektirmeden çalışabilir. Sadece ölçüm işlemi değil, tüm süreç yapıya zarar vermeden gerçekleştirilir. Gizli şekilde döşenmiş kablolarda bile ölçüm için hiçbir hazırlık gerekmeden ya da yalnızca minimum düzeyde hazırlık yapılarak işlem gerçekleştirilebilir. Bir kablo uzunluğu ölçüm cihazı ile kabloların uzunluğu hızlı ve zahmetsiz bir şekilde belirlenebilirken, bir kablo dedektörü ile kablonun duvar veya zemin içindeki geçiş güzergahı tespit edilebilir.

Kablo Uzunluğu Ölçüm Cihazı
Bir kablo uzunluğu ölçüm cihazı, elektrik kablolarının uzunluğunu çok basit bir şekilde belirlemeyi sağlar. Kablonun fiziksel olarak hareket ettirilmesini gerektiren sistemlerin aksine, kapasite veya yansıma ölçümüne dayanan elektronik kablo uzunluğu ölçüm cihazları, yalnızca bir veya her iki kablo ucuna temas ederek ölçüm yapabilir. Bu sayede, örneğin bir kablo makarasına ne kadar metre kablo sarıldığını ya da kablonun ne kadarının sabit olarak döşendiğini hızlı ve az eforla tespit etmek mümkün olur. Kapasitif ölçüm yöntemiyle dolaylı uzunluk ölçümü yapılabilmesi için her iki kablo ucuna da erişim gerekir. Yansıma (reflektometrik) ölçüm yöntemi ise, cihazın sadece bir kablo ucuna bağlanmasıyla uzunluk belirleyebilir. Her iki yöntemde de doğru uzunluk hesaplamaları yapılabilmesi için, ölçümü yapılan kablonun tipi bilinmeli ya da bilinen uzunlukta bir kablo parçası üzerinde kablonun özgün teknik özellikleri belirlenmelidir.

Elektronik Kablo Uzunluğu Ölçüm Cihazlarında Ölçüm Prensipleri
Kapasitif yöntem, her iki ucu erişilebilir olan kabloların uzunluğunu belirlemek için kullanılır. Elektriksel olarak iletken her kablonun, malzeme ve kesit alanına bağlı olarak, üretici tarafından belirtilen ve kablo uzunluğu ölçüm cihazına kaydedilen özel bir kapasitans katsayısı vardır. Ölçüm cihazı her iki kablo ucuna bağlandığında, kablonun toplam kapasitansını ölçer ve bu değeri, kablo tipine bağlı kapasitans katsayısına bölerek kablonun uzunluğunu hesaplar.

Yansıma yönteminde, bir kablo ucuna gönderilen elektrik impulsunun, karşı uçtan yansıyıp tekrar kablo uzunluğu ölçüm cihazına dönmesi için geçen süre ölçülür. Bu nedenle bu yöntem sıklıkla geçiş süresi yöntemi veya TDR yöntemi (Time Domain Reflectometry) olarak adlandırılır. Bu yöntemde, ölçümün doğru yapılabilmesi için kablonun tipi ve kablo içindeki sinyalin yayılma hızı bilinmelidir. Reflektometrik ölçüm cihazları, sadece bir kablo ucuna bağlanarak birden fazla kablonun kolayca ayırt edilmesini sağlar ve kablo kırıklarının tespitinde etkilidir. Ancak, ölçüm yapılacak kablonun üzerinde en az iki iletken (kablo teli) bulunmalı ve ölçüm kabloları bu iletkenlere bağlanmalıdır.

Reflektometrik Yöntemde Kısaltma Katsayısı Nedir?
Elektromanyetik dalgaların bir kablodaki yayılma hızı genellikle ışık hızına oranla ifade edilir ve buna kısaltma katsayısı denir. Kısaltma katsayıları 1 ya da %100 olması, dalgaların ışık hızı olan yaklaşık 299.792 km/s hızında yayıldığı anlamına gelir. Bir kablo için kısaltma katsayısı 0,80 olarak verilmiş veya ölçülmüşse, bu, elektromanyetik dalgaların kablo içinde ışık hızının %80’i, yani yaklaşık 239.834 km/s hızla yayıldığı demektir.

Kablo Uzunluğu Test Cihazı Seçim Kriterleri
Temel seçim kriterlerinden biri, cihazın planlanan ölçüm görevlerine uygunluğudur. Her iki kablo ucuna erişimin mümkün olmadığı hatlarda, TDR (Zaman Alan Yansıtma) prensibine sahip bir kablo uzunluğu test cihazı tercih edilmelidir. Yaygın ölçüm aralıkları genellikle 2 veya 5 metreden başlayıp birkaç yüz metreye kadar uzanır. Genel olarak hem elektrik kabloları hem de telefon, ağ (network) ve anten kabloları ölçülebilir. Önemli olan, cihazın ölçülecek kablo tipi için uygun bağlantı seçeneklerine sahip olmasıdır. Kullanımı rahat cihazlar, önceden tanımlanmış kablo tipleri arasından seçim yapma ve istediğiniz kablo tiplerini kendiniz ekleyebilme imkanı sunar. Burada, cihazda saklanabilen kablo tipi sayısının kendi ihtiyaçlarınızı karşılayacak düzeyde olmasına dikkat edilmelidir. Doğru uzunluk belirleme için gerekli olan kabloya özgü sinyal yayılma hızı, hem sayısal değer olarak hem de referans ölçüm yoluyla cihaz hafızasına kaydedilebilmelidir. Grafik ekran ve ayarlanabilir impuls süresi gibi özelliklere sahip kaliteli kablo uzunluğu test cihazları, TDR prensibi sayesinde sadece kablonun toplam uzunluğunu değil, aynı zamanda kablo arızalarının ve dallanma noktalarının türü ile konumunu da tespit edebilir. Çünkü iletkenlikteki her değişim belirli yansımalar yaratır. Bu yansımalar, ölçüm eğrisinde karakteristik şekle sahip yerel sapmalar olarak görülür.