Kablo İzleyici

Adından da anlaşılacağı gibi kablo izleyici, elektrik tesisatçıları tarafından binalarda ve zeminde kurulu kabloların aranması ve bulunması için kullanılan yardımcı bir araçtır.

Kablo izleyiciler genelde sinyal verici ve alıcı olmak üzere iki cihazdan oluşur. Sinyal verici, aranacak voltajsız ya da voltaj taşıyan hat üzerindeki bir sinyali modüle eder. Alıcı kısım yani kablo izleyici, dahili sensörler aracılığıyla bu sinyali alır ve ekran ya da akustik sinyal aracılığıyla alma gücünü gösterir.

Durum şu şekilde özetlenebilir: sinyal sapması ne kadar yüksek olursa sinyal sesi de o kadar yüksek olur ve aranan hatta o kadar yakınsınız demektir. Bu tür kablo izleyiciler pek çok farklı uygulama için kullanılabilir. Böylece, kısa devreler ya da çim biçme makineleri için sınır telleri de bulunabilir.

Kablo izleyici, galvanik olarak bağlı bir vericiye sahip çalışma modunun yanı sıra şebeke voltajını ileten bağlantı kablolarını da bulabilir. Bunun haricinde, kablo izleyici, voltaj taşıyan her iletken etrafında halka şeklinde yayılan elektromanyetik alanı da algılar. Bu basit kablo izleyiciler genelde ev tadilatı işlemlerinde kullanılır.

İç mekan uygulamalarında kullanılan kablo izleyiciler arasındaki temel fark, kablo izleyicinin voltajsız ya da voltaj taşıyan hatlarda kullanma ihtimalidir. Voltajsız hatlar için tasarlanmış kablo izleyiciler, kablolar düzeltilmeden önce telefon ve ağ teknolojisindeki hat çiftlerinin atanması ve eşleştirilmesinde sıklıkla kullanılır. Voltaj taşıyan hatlarda kullanılabilen kablo izleyiciler, güç kablolarını ve önceden döşenmiş kabloları ya da kısa devreleri bulmak için kullanılabilir.

Bu iki tür kablo izleyici normalde iç mekan kablo saptama için kullanılırken zaman zaman dış mekanda da kullanılabilir. Dış mekanda kullanılmak üzere tasarlanmış özel kablo izleyicilerde bahçe ve çevre düzenlemesi ya da diğer inşaat mühendisliği görevleri için daha uygun olan ek fonksiyonlar bulunur. Bu tür kablo izleyiciler, 100 metreden daha uzunsa voltajsız ve verici olmadan çalıştırılan hatları kolay bir şekilde bulmak için de kullanılabilir.

Kablo izleyici, gizlenmiş kabloların konumunu ve yolunu tahribatsız olarak belirlemek için pratik bir araçtır. Kablo izleyicinin ne için kullanıldığına bağlı olarak kablo izleyici modelleri arasında büyük farklılıklar vardır. Güç, su ya da ısıtma hatlarının belirli bir alanda bulunup bulunmadığını belirlemek için malzeme seçici anahtarlı basit bir kablo izleyici genelde yeterlidir. Diğer kablo izleyici modelleri, derinde olan kabloların bile tam konumunun belirlenmesine, kısa devrelerin ya da toprak arızalarının tespit edilmesine ya da kablo kanallarında, dağıtım kutularında her bir kablonun yerinin tayin edilmesine olanak tanır.

Piyasada usta ve tamircilere incelenen yerde tavanda, duvarda ya da zeminde bir elektrik kablosu, metal boru ya da profil, ahşap bir alt yapı vb. olup olmadığını kabaca gösteren pek çok kompakt kablo izleyici mevcuttur. Bunun haricinde, özel ölçüm görevleri için optimize edilmiş pek çok kablo izleyici de bulunur. Örneğin, uygun bir kablo izleyici, elektrik tesisatçılarının, telefon ve ağ teknisyenlerinin yeni kurulum, onarım ve sistemlerin uzatılması sırasında belirli bir bağlantıya kablo atamasını sağlar. Uygun bir kablo izleyici ile kablo kopmalarının ya da kısa devrelerin konumu hızlı bir şekilde bulunabilir. Böylece, zaman alıcı ve masraflı eylemlere gerek kalmaz.

Kamusal ya da özel alanlarda döşenen kablolarla dış mekanda çalışırken kablo izleyicileri kullanmak iyi bir fikirdir. Kullanıcı, hangi kablonun nerede olduğundan emin ise sadece onarım ve yeni bağlantılar için ilgi alanın açılması gerekir. Bu da kabloları tekrar açma ve kapatma işlemlerinin maliyetini önemli ölçüde azaltır. Boru hattını etkilemeyen topraklama işleri söz konusu olduğunda kablo izleyici ile yapılan ön testler etkilenen bölgedeki besleme hatlarının inşaat işlerinden zaar görmesini önleyebilir.

Elektrik hatları ve metal borular için pek çok profesyonel kablo izleyici tanımlanacak hat üzerinde aktif sinyaller verir. Bu kablo izleyici modelleri, iki cihaz, bir sinyal verici ve bir alıcıdan oluşur. Sinyal üreteci ile sabit bir yüksek frekanslı elektromanyetik sinyal üretilir ve konumlandırılacak hattın içine enjekte edilir. Alıcı kısım bu sinyali alarak gücü değerlendirir. Alıcının sensörü çizgiye ne kadar yakın olursa alınan sinyal de o kadar güçlü olur. Böyle bir kablo izleyicide sinyalin iletim kanalı ayarlanabiliyorsa alıcının ekranında iletim kanalı da görüntülendiğinden aynı anda birkaç verici kullanılabilir. Sinyalin iletim gücü değiştirilerek çevre koşullarına da adapte edilebilir.

Farklı kablo izleyici modellerini karşılaştırmadan önce kablo izleyicinin uyması gereken bazı gereksinimlerin belirlenmesi gerekir. Aşağıda yer alan liste bu konuda yardımcı olabilir:

- Kablo izleyici hangi kabloları ya da malzemeleri tespit edebilir?

- Kablo izleyicide koruma kategorisi / aşırı gerilim kategorisi (CAT I-CAT IV) var mı?

- Kablo izleyici nasıl kullanılır?

- Maksimum arama derinliği nedir?

- Hangi görsel ve sesli sinyaller aranan kabloya olan mesafeyi gösterir?

- Belirli bir kablonun seçimi fiş ya da kontak üzerinden yapılabilir mi?

- Kablo izleyici hangi fonksiyonları sunar?

             - Tavanda, duvarda ve zeminde kablo tespiti

             - Yüzeyin birkaç metre altındaki yer altı kablolarını izleme

             - Su, gaz, ısıtma ya da koruma borularının yerini tespit etme

             - Döşenen hatların sıralanması ve atanması

             - Hat kesintilerinin, anahtarların ve sigortaların bulunması

             - Kısa devrelerin konumunu belirleme

             - Üç fazlı şebekelerde toprak kaçaklarının yerini tespit etme

 

Hatlarda profesyonel bir şekilde konum belirleme, hat atama ve sorun giderme için kullanılan çoğu kablo izleyici hem voltaj taşıyan hem voltajsız hatlarda kullanılabilir. Bu nedenle, kablo izleyici kullanıldığında tüm elektrik tesisatının şebekeden çıkarılmasına gerek yoktur. Ancak, gerekli güvenlik önlemlerine kesinlikle uyulmalıdır. Kablo izleyici ile hatların ve kabloların yanı sıra metal boruların ve yapı elemanlarının bulunması da mümkündür. Uygun bir şekilde donatılmış bir kablo izleyici ile toprağın derinliklerine yerleştirilmiş hatlar bile güvenli bir şekilde bulunabilir.