Hava Akışı Ölçer / Hava Hızı Ölçer

Hava akışı, diğer şeylerin yanı sıra sıcaklık farklılıklarından ya da hedeflenen hava üfleme ya da emme işlemlerinden kaynaklanır. Hava akışı ölçer ile bu hava akışının hızı belirlenebilir. Havanın kapalı boru hatlarında ya da kanallarda akması durumunda akış hızı ve boru kesitinden hangi hava miktarının hareket ettirileceği de hesaplanabilir. Bu miktar, zaman birimi başına hacim olarak ifade edilir. Hacimsel akış, havalandırma, iklimlendirme ve basınçlı hava sistemlerinin foksiyonu için önemlidir.

Hava akışı ölçerde hızın belirlenmesi için farklı ölçüm prensipleri kullanılır. Açık havada pek çok yerde rüzgar hızının ölçülmesi için cihazlar kurulur. Meteoroloji istasyonlarında, binalarda, vinçlerde ve rüzgar türbinlerinde özel olarak tasarlanmış pervaneleri bulunan yatay olarak düzenlenmiş bir tekerleğin rüzgar tarafından az ya da çok hızlı bir şekilde döndürüldüğü modeller sıklıkla kullanılır. Diğer cihaz türleri, akan ve hareketsiz hava arasındaki basınç farkını, ısıtılmış bir bileşenin hava akışı ile soğutulmasını ya da akımın ultrasonik sinyaller üzerindeki etkisini ölçer.

Aşağıda yaygın bazı uygulamalar ve bu uygulamalar için uygun hava akışı ölçerler yer almaktadır:

- Rüzgar türbinleri, vinçler, binalar ve tekneler için sabit rüzgar ölçümleri	Yatay pervaneli hava akışı ölçer
- Dar boru hatlarında düşük akış hızlarının ölçümleri	Sıcak telli hava akışı ölçer
- Havalandırma çıkışlarında akış hızının belirlenmesi	Pervaneli hava akışı ölçer
- Sızıntı testleri	Sıcak telli hava akışı ölçer
- Hava akımı ölçümü	Sıcak telli hava akışı ölçer
- Hava kanallarında akış ölçümü	Pitot tüplü hava akışı ölçer
- Dış mekan akış ölçümü	Pervaneli ya da sıcak telli hava akışı ölçer
- Temassız akış ölçümü	Ultrasonik hava akışı ölçer

                  

Hava akışı ölçer için seçim kriterleri

- Hacimsel akışın belirlenmesi

- Amaçlanan sabit ya da mobil ölçümler için uygunluk

- Cihaz kullanımı

- Depolama ve aktarım seçenekleri

- Kalibrasyon

- Ek ölçüm parametreleri (sıcaklık gibi)

- Değerlendirme yazılımı

- Gerekli aksesuarlar

Sıcak telli hava akışı ölçer, düşük akış hızlarında bile hassas ölçümlerin gerçekleştirilmesini sağlar. Akış hızı, ısıtılmış bir akım taşıyan bileşenin soğutma davranışı üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi ile ölçülür. Bunun iki yöntemi bulunur. İlk yöntemde sıcaklık, yeniden ısıtma ile sabit tutulur ve ısıtma akımı değerlendirilir. İkinci yöntemde ısıtma akımı sabit kalır ve sıcak tel hava akışında soğur. Bu da dirençlerini değiştirir. Bu ölçüm yöntemi özellikle düşük akış hızları için uygundur.

Kompakt tasarımları ile sıcak telli hava akış ölçerler, sınırlı alan koşullarında hava akışlarını tespit etmek için özellikle uygundur. Hava akışı ölçer, dar kanallardaki akış hızlarını ölçmek, hava akımlarını tespit etmek ya da hava emme cihazlarının etkinliğini kontrol etmek için sıklıkla kullanılır. 8 ya da 12 milimetre çapıyla sensör başlığı küçük açıklıklardan geçirilebilir ve ardından istenen ölçüm noktasına yerleştirilebilir. Çoğu hava akışı ölçer modelinde sensör, ölçüm noktasında konumlandırmayı da kolaylaştıran teleskopik bir çubuğa oturur.

Pervaneli hava akışı ölçerde dairesel olarak düzenlenmiş pervaneler akış ile kendi etrafında döner. Akış hızı, birim zaman başına devir sayısından belirlenir. Dikey olarak konumlandırılmış pervanesi bulunan hava akışı ölçer sadece akış ön taraftan çarptığında doğru bir şekilde ölçebilir. Bu nedenle, akış yönünün bilindiği ya da cihazın akış yönünde kolaylıkla döndürülebildiği ölçümler için kullanılır.

Yatay bir şekilde dönen pervaneli bir hava akışı ölçer için akışın hangi yönden aktığı önemli değildir. Bu nedenle, bu tür modeller sıklıkla dış mekan rüzgar gücü ölçümleri için kullanılır. Hava akışı ölçerin rüzgar alan yüzeyleri küçük yarım kaplar şeklinde şekillendirilir. Bu tür rüzgar sensörleri, yelkenli teknelere, rüzgar türbinlerine, binalara, endüstriyel tesislere ve vinçlere kalıcı olarak monte edilir ve genelde bu sensörler rüzgar gücünü en yüksek noktada ölçer. Rüzgar kuvveti, çoğu meteoroloji istasyonunda bile yatay pervaneli hava akışı ölçer ile ölçülür. Ölçüm değerlerinin sensörden değerlendirme ünitesine aktarılması genellikle kablosuz olarak çalışır. Hava akışı ölçerlerin çoğu sınır değerlerini ayarlama imkanı sunar. Sınır değerlerine ulaşıldığında alarm tetiklenebilir ya da belirli tesisler kontrol edilebilir.

Pitot tüplü hava akışı ölçer akış hızını fark basıncı aracılığıyla belirler. Özel olarak tasarlanmış bir basınç probu ile akan ve hareketsiz havanın basıncı kaydedilir. Hava hızı ölçümünde borunun ana açıklığı akış doğrudan ona çarpacak şekilde hizalanır. İkinci bir açıklıktan başka bir yer akmayan havanın basıncı alınır. İki basınç arasındaki fark bağlı ölçüm yöntemi ile belirlenerek akış hızına dönüştürülür.

Bu tür hava akışı ölçerler, yüksek akış hızlarını ölçmek için kullanılır. Ölçüm prensibi çok yüksek sıcaklıklarda da ölçüm gerçekleştirilmesini sağlar. Bu tür bir hava akışı ölçer seçerken farklı ölçüm aralıkları bulunan modellerin göz önünde bulundurulması gerekir. Basınç ölçüm bileşenleri çok yüksek basınçta bozulabilir. Bu nedenle, hava akışı ölçerin teknik özelliklerinde ölçüm aralığının üst sınırının yanı sıra tolere edilebilir aşırı basınç ve patlama basıncı da belirtilir. Akış hızına ek olarak sıcaklık da sıklıkla ölçülür ve kapalı boru hatlarında hacim akışı hesaplanır.