10.724,00 TL
KDV ve Kargo ücreti hariç
Manyetik Ölçer terimi, ferromanyetik malzemelerin veya elektrik akımı taşıyan iletkenlerin manyetik özelliklerinden yararlanılarak tespit edilmesini sağlayan cihazlar için de kullanılmaktadır. Bu tür Manyetik Ölçer cihazları, ölçüm değerinden ziyade kullanıcıya genellikle görsel ve/veya sesli uyarılar verir. Cihaz manyetik etkiye sahip malzemeye yaklaştıkça, verilen görsel veya sesli uyarıların şiddeti artar. Bu sayede duvar içerisindeki metal parçaların, boruların, donatıların veya enerji taşıyan kabloların konumu hızlı ve pratik bir şekilde tespit edilebilir.
Bu tür yüksek hassasiyetli Manyetik Ölçer cihazları, yalnızca yüzeye yakın gizli elektrik tesisatlarını tespit etmekle kalmaz; aynı zamanda toprağın metrelerce derinliğinde bulunan patlamamış mühimmatları, arkeolojik kalıntıları veya cevher içeren kayaçları da belirleyebilir. Ancak aşağıdaki açıklamalarda Manyetik Ölçer terimi yalnızca manyetik alan şiddetini Amper/metre (A/m) cinsinden veya manyetik akı yoğunluğunu (manyetik indüksiyon) Tesla (T) ya da Gauss (G) cinsinden gösteren ölçüm cihazlarını ifade etmektedir.
Doğal manyetik alanlar, insan faaliyetlerinden bağımsız olarak iki temel kaynaktan oluşur. Bunlardan ilki Dünya'nın manyetik alanı, ikincisi ise manyetit, ferrit, pirotit ve kolumbit gibi doğal olarak bulunan manyetik minerallerdir. Modern teknolojinin oluşturduğu manyetik alanlardan bağımsız olarak insanlar, bu doğal manyetik alanlara sürekli maruz kalmaktadır. Dünya'nın manyetik alanını yön bulmak için kullanabilen bazı hayvanların aksine, insanlar manyetik alanları doğrudan algılayamaz. Bu nedenle manyetik alanların varlığını tespit etmek, şiddetini ölçmek ve değerlendirmek için Manyetik Ölçer gibi hassas ölçüm cihazlarına ihtiyaç duyulur.
Her manyetik alanda elektronlar ve manyetik özellik gösteren malzemeler üzerinde kuvvetler etkili olur. Bu kuvvetlerin şiddeti Manyetik Ölçer kullanılarak hassas bir şekilde ölçülebilir. Ölçüm yapılırken, manyetik alanların kaynak türüne ve çevrede bulunan yönlendirici veya saptırıcı etkilere bağlı olarak uzayda her zaman homojen bir şekilde yayılmadığı dikkate alınmalıdır. Manyetik alanın uzaydaki dağılımı ve kuvvetlerin yönü, manyetik alan çizgileri ile görsel olarak ifade edilir. Alan çizgileri birbirine ne kadar yakınsa, manyetik akı yoğunluğu o kadar yüksek olur ve buna bağlı olarak manyetik alanın etkisi de o kadar güçlüdür. Bu nedenle Manyetik Ölçer ile yapılan ölçümlerde, alanın şiddetinin yanı sıra ölçüm noktasının konumu da sonuçların doğru değerlendirilmesi açısından büyük önem taşır.
Birçok Manyetik Ölçer, tek bir sensör ile manyetik alanların yalnızca belirli bir frekans veya ölçüm aralığını algılayabilir. Özellikle düşük frekanslı ve yüksek frekanslı manyetik alanların fiziksel özellikleri önemli ölçüde farklı olduğundan, bu alanların ölçümü genellikle farklı sensör teknolojileri ile gerçekleştirilir. Ölçüm sonuçları değerlendirilirken, farklı manyetik alanların aynı ortamda üst üste binebileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. Bu karşılıklı etkileşimler nedeniyle manyetik alanın şiddeti bazı bölgelerde bozulabilir, zayıflayabilir veya güçlenebilir. Bu nedenle doğru analiz yapılabilmesi için, ölçüm yapılacak uygulamaya uygun sensör yapısına ve ölçüm aralığına sahip bir Manyetik Ölçer seçilmesi büyük önem taşır.
Sabit manyetik alanlar, diğer adıyla doğru alanlar (DC manyetik alanlar), zaman içinde değişmeyen manyetik alan şiddeti ile sabit kuzey ve güney kutbu yönelimiyle karakterize edilir. Dünya'nın manyetik alanı da bu tür sabit manyetik alanlara örnek olup, manyetik akı yoğunluğu ekvator bölgesinde yaklaşık 25 µT (mikrotesla), kutuplarda ise 70 µT (mikrotesla) seviyelerine ulaşır. Görece düşük şiddette olmasına rağmen, Dünya'nın manyetik alanı yüzyıllardır pusulalar aracılığıyla navigasyon amacıyla kullanılmaktadır. Örneğin, Almanya'da Dünya'nın manyetik alan şiddeti Berlin'de yaklaşık 49 µT, Karlsruhe'de ise yaklaşık 47 µT olarak ölçülmektedir. Bu değerler coğrafi konuma bağlı olarak farklılık gösterebilir ve Manyetik Ölçer ile hassas bir şekilde belirlenebilir.
Yapay sabit manyetik alanlar (DC manyetik alanlar), doğru akımın geçtiği iletkenlerde ve mıknatıslanmış metal parçalarda oluşur. Ferromanyetik malzemelerden üretilen teknik mıknatıslar, kalıcı mıknatıs veya daimi mıknatıs olarak adlandırılır. Kalıcı mıknatıslar, küp, dikdörtgen prizma, disk ve halka gibi farklı şekillerde ve çeşitli manyetik alan şiddetlerinde üretilir. Teknik uygulamalarda, mıknatısın manyetizasyon yönü büyük önem taşır. Bir Manyetik Ölçer kullanılarak kalıcı mıknatısların hem manyetik alan şiddeti hem de manyetizasyon yönü hassas bir şekilde kontrol edilebilir. Kalıcı mıknatıslar, ferromanyetik parçaların taşınması veya ayrıştırılması, elektrik motorları ve hoparlörlerde bileşen olarak kullanılması, devir sayısı ölçüm sistemlerinde referans işaretlemesi yapılması ve manyetik kilitleme elemanları gibi çok sayıda endüstriyel uygulamada yaygın olarak kullanılmaktadır.
Tüm bu uygulamalarda, kalıcı mıknatısın istenen manyetik alan şiddetine ulaşması büyük önem taşır. Bu nedenle Manyetik Ölçer, kalıcı mıknatısların performansının doğrulanması ve kalite kontrolünün yapılması için vazgeçilmez bir ölçüm cihazıdır. Bunun yanı sıra Manyetik Ölçer, yalnızca kalıcı mıknatısların kontrolünde değil, aynı zamanda giriş kalite kontrol süreçlerinde de yaygın olarak kullanılır. Özellikle düşük mıknatıslanma seviyesinde teslim edilmesi gereken malzemelerin kabul kontrollerinde, malzemenin manyetik özelliklerinin belirtilen sınırlar içinde olup olmadığı Manyetik Ölçer ile güvenilir şekilde doğrulanabilir.
Gemäß dem Almanya Federal Çevre, Doğa Koruma ve Nükleer Güvenlik Bakanlığı'na göre düşük frekanslı manyetik alanlar, 1 Hz ile 9.000 Hz arasında salınım yapan alternatif manyetik alanlardır. Bununla birlikte, bazı yayınlarda düşük frekans aralığı 0,1 Hz ile 1 kHz arasında tanımlanmaktadır. Bu sınıflandırmaya göre 1 kHz ile 10 kHz arasındaki frekans bölgesi ise ara frekans (intermediate frequency) olarak adlandırılır. Bu nedenle, Manyetik Ölçer seçimi yapılırken yalnızca ölçüm aralığı değil, cihazın desteklediği frekans aralığı da dikkate alınmalıdır. Ölçüm yapılacak uygulamanın frekansına uygun bir Manyetik Ölçer kullanılması, doğru ve güvenilir ölçüm sonuçlarının elde edilmesi açısından büyük önem taşır.
Düşük frekanslı manyetik alanlara, elektrik enerji iletim ve dağıtım hatlarının oluşturduğu 50 Hz frekanslı alanlar ile demiryolu elektrifikasyon sistemlerinin oluşturduğu 16,7 Hz frekanslı alanlar örnek olarak verilebilir. Bu tür alanların ölçümünde kullanılan Manyetik Ölçer, manyetik akı yoğunluğunu ölçer. Doğru ölçüm sonuçları elde edebilmek için sensörün, manyetik alan çizgilerinin yönüne uygun şekilde konumlandırılması gerekir. Sensörün alan çizgilerine göre farklı bir açıyla yerleştirilmesi durumunda, cihaz gerçek değerden daha düşük ölçüm sonuçları gösterebilir. Manyetik alan çizgilerinin yönü bilinmiyorsa, Manyetik Ölçer ölçüm noktasında farklı eksenler boyunca döndürülerek en yüksek ölçüm değerinin elde edildiği konum belirlenmelidir. En yüksek değerin ölçüldüğü yön, aynı zamanda manyetik alan çizgilerinin yönünü de gösterir. Bu yöntem sayesinde hem doğru manyetik alan şiddeti ölçülebilir hem de alanın yönü güvenilir şekilde tespit edilebilir.
Güçlü manyetik alanlar, elektrik motorları, transformatörler (invertörler, güç kaynakları), elektrikli ısıtma cihazları ve indüksiyonlu ocaklar gibi birçok elektrikli ekipmanın çevresinde oluşabilir. Manyetik alan şiddeti, kaynaktan uzaklaşıldıkça hızla azalır. Bir Manyetik Ölçer kullanılarak, manyetik alan kaynağından hangi mesafede yürürlükteki yasal sınır değerlerin veya tavsiye edilen maruziyet limitlerinin aşıldığı güvenilir şekilde belirlenebilir. Bu sayede hem çalışma ortamlarında hem de yaşam alanlarında güvenli mesafeler tespit edilerek elektromanyetik alanlara maruz kalma riski değerlendirilebilir.
Yüksek frekanslı manyetik alanlar, radyo dalgaları ve mikrodalgaların yayılması sırasında oluşur ve günümüzün teknolojik yaşamında sürekli olarak çevremizde bulunmaktadır. Bu alanlarda elektrik ve manyetik alanlar saniyede 100.000 kez veya daha fazla yön değiştirerek birbirlerini sürekli etkiler. Elektrik ve manyetik alanların birbirine sıkı şekilde bağlı olması nedeniyle bu alanlar elektromanyetik alan (EMF) olarak adlandırılır. Yüksek frekanslı elektromanyetik alanların ölçümü için, yüksek frekans algılamaya uygun sensöre sahip bir Manyetik Ölçer kullanılır. Bu cihazlar sayesinde radyo yayınları, televizyon vericileri, mobil iletişim sistemleri, Wi-Fi, Bluetooth ve diğer kablosuz haberleşme teknolojilerinin oluşturduğu elektromanyetik alanlar güvenilir şekilde ölçülebilir. Genel olarak baz istasyonları ve yayın vericilerinden kaynaklanan elektromanyetik alan şiddeti, insan vücudunda oluşan maruziyet açısından, cep telefonları ve dizüstü bilgisayarlar gibi vücuda çok yakın kullanılan cihazların oluşturduğu elektromanyetik alan seviyelerinden daha düşüktür. Bu nedenle maruziyet değerlendirmelerinde yalnızca alanın şiddeti değil, kaynağa olan mesafe ve kullanım şekli de dikkate alınmalıdır.
Bazı Manyetik Ölçer cihazları, uzaydaki üç eksenin (X, Y ve Z) her biri için manyetik alanın şiddetini ve yönünü ayrı ayrı ölçebilir. Bu ölçümlerden yararlanılarak toplam (bileşke) manyetik alan değeri hesaplanır. Bu özellik, özellikle üç eksenli (triaxial) Manyetik Ölçer cihazlarında bulunur ve manyetik alanın yönünden bağımsız olarak güvenilir ölçüm yapılmasını sağlar. Buna karşılık birçok Manyetik Ölçer, her ölçümde yalnızca tek bir eksendeki manyetik alanı algılayabilir. Bu tür cihazlarda manyetik alanın yönü bilinmiyorsa, maksimum manyetik alan şiddetini belirlemek için sensör farklı uzaysal yönlere çevrilmelidir. Cihazın gösterdiği en yüksek ölçüm değeri, manyetik alanın gerçek yönünü ve maksimum alan şiddetini ifade eder.
Bazı uygulamalar için harici sensörlü Manyetik Ölçer cihazları özellikle uygundur. Cihaz seçiminde, manyetik alan şiddetinin sensöre göre eksenel (axial) mi yoksa enine (transversal) yönde mi ölçüldüğüne dikkat edilmelidir. Genel olarak, tek eksenli ölçümlerde sensör, manyetik alan çizgilerinin yönünde ve alan çizgilerinin en yoğun olduğu bölgede konumlandırıldığında en yüksek ölçüm değeri elde edilir. Buna göre, eksenel sensöre sahip bir Manyetik Ölçer cihazında ölçüm çubuğu manyetik alan çizgilerine paralel, enine ölçüm yapan sensörlerde ise manyetik alan çizgilerine dik (90° açıyla) yerleştirilmelidir.
Bazı Manyetik Ölçer cihazları, farklı manyetik alan şiddetlerini veya farklı frekans aralıklarını kapsayabilmek için birden fazla sensöre sahiptir. Bu sensörler sayesinde cihaz, belirli bir frekans aralığındaki farklı alan şiddetlerini ya da birbirinden farklı frekans bölgelerini ölçebilir. Sabit manyetik alanlar ile düşük frekanslı manyetik alanlar çoğu zaman aynı sensör kullanılarak ölçülebilir. Buna karşılık, yüksek frekanslı manyetik alanlar düşük frekanslı alanlardan farklı sensörlerle algılanır. Bu nedenle hem yüksek hem de düşük frekanslı manyetik alanları ölçebilen bir Manyetik Ölçer, genellikle birden fazla sensör ile donatılmıştır.
Özellikle sürekli ölçüm fonksiyonuna sahip Manyetik Ölçer cihazları, ölçüm verilerinin bilgisayara aktarılabilmesi için çoğunlukla seri haberleşme arayüzü ile donatılmıştır. Ölçüm verilerinin doğrudan bilgisayara aktarılmasının mümkün olmadığı durumlarda ise birçok Manyetik Ölçer, verilerin cihazın dahili hafızasında saklanmasına olanak tanır. Kaydedilen ölçüm verileri daha sonra bilgisayara aktarılabilir ve analiz edilmek üzere okunabilir.