Veri Toplayıcı

Müşteri olarak her zaman 0212 471 11 47 nolu PCE Instruments teknik danışma hattını arayabilirsiniz. Çalışma arkadaşlarımız, uygulamanız ile ilgili size belirli sorular sorarak en uygun ürünü tavsiye edecektir.

Aşağıda veri toplayıcı seçerken ya da satın alırken dikkat etmeniz gereken şeyleri bulabilirsiniz.

- Hassasiyet / tekrarlanabilirlik

- Ölçüm hızı

- Pil ömrü

- Yazılım

- Ek maliyetler

- Servis / teknik destek

Ölçüm uygulaması için uygun bir hassasiyetin seçilmesi gerekir. Örneğin, bir ofisin uzun süreli izlenmesi için gereken hassasiyet, soğuk zincir koşullarına uyulmasının izlenmesi için gereken hassasiyete kıyasla daha küçük bir rol oynar. Bu nedenle, seçilmesi gereken hassasiyet, uygulama türüne ve ölçüm parametresine bağlıdır. Ölçüm parametresi söz konusu olduğunda da veri toplama için kullanılan sensörlerle ilgili önemli farklılıkların göz önünde bulundurulması gerekir. Örneğin, veri toplayıcı kullanılan ses ölçümleri dış etkenlerden kolaylıkla etkilenebilir, ölçüm değeri veri toplayıcının sensör teknolojisi epey hassas olsa bile kolaylıkla bozulabilir. Işık ve radyoaktivite ölçümlerinde yaygın olarak kullanılan sensörler de çok hassas değildir (ışık: ±%3, Geiger-Mueller tüpü ±%20).

Veri toplayıcı hassasiyeti söz konusu olduğunda aşağıda yer alan iki faktörün de göz önünde bulundurulması gerekir:

1. Genelde veri toplayıcıda bulunan farklı sensörlerin tüm ölçüm aralığındaki hassasiyetleri aynı değildir. Çoğu durumda belirtilen hassasiyetin hangi ölçüm aralığını ifade ettiğini gösteren bir eğri diyaframı yer alır (örn. Bağıl nem: 20 ... 90% bağıl nem ölçüm aralığında ± %1.5; bu ölçüm aralığının dışında ± %2.5 bağıl n.o). Yüksek kaliteli bir veri toplayıcıya ihtiyaç duyulması halinde veri toplayıcı üreticisi ya da özel bir laboratuvar tarafından buna göre bir veri toplayıcı ayarlanabilir.

2. Veri toplayıcının tekrarlanabilirliği muhtemelen en önemli faktördür. Hassas bir veri toplayıcı, yüksek tekrarlanabilirlik ve üretilebilirlik ile nitelendirilir. Kısaca açıklamak gerekirse tekrarlanabilirlik, ölçümü gerçekleştiren kişinin karşılaştırılabilir koşullar altında aynı veri toplayıcıyı kullanarak neredeyse aynı sonucu alması anlamına gelir. Tekrarlanabilirlik ise aynı veri toplayıcı ile ölçüm gerçekleştiren farklı kişilerin karşılaştırılabilir koşullar altında neredeyse aynı sonucu alması anlamına gelir. Veri toplayıcı satın alırken veri toplayıcının hassasiyetinin yanı sıra tekrarlanabilirlik ve üretilebilirlik ile ilgili bilgilerin yer alıp almadığını görmek için lütfen veri toplayıcının teknik özelliklerine göz atın.

Özellikle veri toplayıcılar için ayarlanabilir örnekleme ya da kayıt hızı (veri toplama hızı, 100/s, 10/s, 1/s, 1/dk gibi) son derece önemlidir. Hava nemi gibi yavaş bir şekilde değişen ölçüm parametreleri için çok düşük örnekleme hızı mantıklı bir seçenek olmayabilir. Bu durumda 1/dk örnekleme hızı daha uygun olacaktır. Öte yandan, veri toplayıcı kullanılarak makine titreşimi kaydedildiğinde örnekleme ya da kayıt hızı epey yüksek (örn. 1000 Hz) olmalıdır. Ancak, yüksek örnekleme hızı için yüksek hafıza kapasitesi ve güçlü şarj edilebilir pil gereklidir.

Genelde veri toplayıcılar uzun bir süre boyunca veri toplama işlemi gerçekleştirdiğinden veri toplayıcı güç kaynağı satın alma sürecinde dikkat edilmesi gereken önemli bir kriterdir. PCE Instruments, örnekleme hızının ayarlanmasını sağlayan bir araç içeren birçok veri toplayıcı ile birlikte yazılım sunar. Bu araç, veri toplayıcının maksimum kayıt süresini de gösterir (örn. 200 gün). Yapılan ayarlara göre veri toplayıcının 300 gün boyunca kayıt yapabilmesi bile mümkün olabilir. 

Genelde veri toplayıcı modelleri çeşitli analiz yazılımları ile mevcuttur. Veri toplayıcı satın alırken yazılımın en azından ölçüm verilerini bilgisayardaki MS Excel’e aktarabildiğinden emin olun. Veri toplayıcı ile birlikte verilen standart bir yazılım, ölçüm verilerinin analiz edilmesi için kullanılabilir. PCE Instruments, veri toplayıcı için ölçüm verilerinin grafik olarak analiz edilebildiği bir yazılım da sunabilir. Veri toplayıcının ölçüm parametrelerini ayarlama imkanına ek olarak bu tür bir yazılımda bazı analiz fonksiyonlarının yanı sıra kullanıcının rapor oluşturmasını (meslektaşlar, müşteriler vb. için) sağlayan raporlama fonksiyonu da bulunur. Veri toplayıcıyı satın alacak kişi, işlevselliğin yanı sıra veri toplayıcının uyumluluğu ve modernliğini de göz önünde bulundurmalıdır. Veri toplayıcı yazılımının bilgisayarınızın işletim sistemi ile uyumlu olduğundan ve veri toplayıcı yazılımının güncel sürümünü indirebileceğiniz bir yazılım indirme kısmı sunduğundan emin olun.

Veri toplayıcı uygulamasına bağlı olarak cihazın kalibre ya da yeniden kalibre edilmesi gerekebilir. ISO kılavuzunuzun veri toplayıcının düzenli olarak kalibre edilmesini şart koşması durumunda düzenli maliyetleri göz önünde bulundurmanız gerekecektir. Bunun haricinde, veri toplayıcı sensörünün kayma nedeniyle teknik özelliklerde belirtilen değerin dışında olması da söz konusu olabilir. Bu durumda veri toplayıcının yeniden ayarlanması gerekir. Bu nedenle, ek maliyetler ortaya çıkacaktır. Sensör, pil, şarj edilebilir pil vb. için onarım ve yedek parça maliyetlerini hesaplamanıza gerek yoktur.  

Servis ve destek, doğru bir veri toplayıcı seçiminde göz önünde bulundurulması gereken bir diğer önemli noktadır. Şüphesiz ki bir şirketin performansı dışarıdan yargılanamaz. Nihayetinde kendinize sormanız gereken şey önümüzdeki birkaç yıl içinde veri toplayıcı ya da yedek parçaları için teknik destek alıp alamayacağınızdır. PCE Instruments’ı arayın ve teknik destek sağlayan ya da satış bölümünde görev alan çalışma arkadaşlarımızdan biriyle konuşun. PCE Instruments‘ın 1999 yılından beri dünya çapındaki şirket ağına verdiği danışmanlık ve güvenin kalitesi ile ilgili çıkarımda bulunun

Bazı veri toplayıcı modelleri, deniz ya da hava taşımacılığında tek kullanımlık cihazlar olarak kullanılırken bazı modeller de endüstriyel üretimde ya da tarımda ölçüm ve izleme işlemleri için kullanılır. Tüm veri toplayıcı modelleri kalibre edilmiş olarak teslim edilir, ancak, özellikle nem sensörlü veri toplayıcı modellerde zamanla kaymalar meydana gelebilir. Bu nedenle, uygulama bağlı olarak yeniden kalibre edilebilen veri toplayıcılar tercih edilebilir. Kalibre edilebilen veri toplayıcılar opsiyonel olarak kalibrasyon kitleri ile düzenli olarak yeniden kalibre edilebilir ya da laboratuvar kalibrasyonu ve sertifikası için düzenli aralıklarla üreticiye gönderilebilir.

Hemen hemen her kullanım alanı için çeşitli veri toplayıcı modeli mevcuttur. Aşağıdaki metinde veri toplayıcılara ilişkin bazı bilgiler ve uygulamalar ele alınmıştır:

Veri toplayıcı, belirli bir süre boyunca sıcaklık, gerilim vb. gibi ölçüm verilerini kaydedebilen ölçüm cihazlarıdır. Veri toplayıcı, programlanabilir bir işlemci, hafıza, arayüz ve sensörlerin bağlanması için bir ya da birden fazla giriş kanalından oluşur. Veri toplayıcı genelde pil ya da şarj edilebilir pil ile çalışır. Gerçekleştirilen ölçümde ölçüm verileri sensör aracılığıyla kaydedilir. AD dönüştürücü ile bu veriler depolamaya uygun verilere dönüştürülerek depolama ortamında kaydedilir. Bu depolama ortamı hafıza kartı, EEPROM, sabit disk ya da başka bir şey olabilir. Depolama ortamı pilin bitmesi gibi bir durumda olası veri kaybını önleyebilir. Toplanan veriler arayüz (seri port, USB, LAN, Bluetooth) aracılığıyla okunur ve yazılım kullanılarak değerlendirilir. Bu arayüzlerden biri aracılığıyla veri toplayıcı ile ilgili bazı özellikler (ölçüm başlama ve bitiş zamanı, ölçüm aralıkları vb) yapılandırılabilir. İstenen ölçüm parametrelerine göre veri toplayıcı aynı anda birden fazla sensörü bağlamak için bir ya da birden fazla kanala sahip olabilir.

Veri toplayıcı, ölçüm parametresinin uzun süreli kaydının yapılması gereken her yerde çalışanların devamlı olarak ortamda bulunması gerekmeden kullanılır. Bu nedenle veri toplayıcı, özellikle saha deneylerinde, nakliye izlemede (kamyon taşımacılığı gibi), gıda endüstrisinde yapılan deneylerde, hata analizinde (sistemde dalgalanan voltajlar için), kalite çalışmalarında, eğitimde ve araştırma ve geliştirmede kullanılabilir.

Tüm veri toplayıcı modelleri öncelikle veri kablosuyla bilgisayara bağlanarak Windows uyumlu yazılım aracılığıyla yapılandırılır (gerçek zamanlı, ölçüm hızı, başlatma zamanı, durdurma zamanı vb.). Ancak, tüm veri toplayıcı modellerinin bu ayar seçeneklerine sahip olmayabileceğini dikkate alarak ürünlerin teknik özelliklerini ve kullanım kılavuzlarını dikkatli bir şekilde inceleyin. Yapılandırma işleminin ardından veri toplayıcı ölçüm noktasına yerleştirilir ve veri toplayıcı otomatik olarak çalışmaya başlar (bazı modellerin manuel olarak başlatılması gerekir). 

Veri toplayıcı, ölçüme başladıktan sonra elde edilen ölçüm değerleri dahili olarak kaydedilir. Belirlenen kayıt aralığına ulaşıldığında ya da hafıza dolduğunda veri toplayıcı kapanır. Ardından, veri toplayıcı, elde edilen verilerin okunması ve değerlendirilmesi için bilgisayara bağlanabilir.

Tüm veri toplayıcı modelleri için opsiyonel olarak fabrika kalibrasyon sertifikası, ISO kalibrasyon sertifikası, DAkkS sertifikası gibi çeşitli sertifikalar temin edilebilir. Genelde şirket içi ISO kılavuzunda hangi veri toplayıcının ya da hangi parametrenin düzenli olarak kalibre edilmesi gerektiği belirtilir.

Ölçüm cihazlarında bulunan çeşitli sensörlerde zamanla kayma yaşanabileceğini lütfen unutmayın. Özellikle nem sensörleri, bu tür durumlardan etkilenir. Zamanla sensörlerde oluşan kaymadan hassasiyet de etkilenir. Bazı veri toplayıcı modelleri belirli bir kullanım süresine göre kalibre edilmiştir (yaklaşık 2 yıl). Belirtilen bu süre dahili pil ömrü ile aynıdır. Bu süre bitiminde veri toplayıcı artık kullanılamaz.

Veri toplayıcıların kalan diğer modellerinde isteğe bağlı bir nem standardı ile yeniden kalibrasyon mümkündür. Veri toplayıcı, DIN ISO 9000’e göre kalibre edildiğinden yıllarca kullanılabilir. Böylece, veri toplayıcı, şirket içi ISO test cihazı havuzuna eklenebilir ve yıllık yeniden kalibrasyon için PCE Instruments’a ya da akredite edilmiş herhangi bir test laboratuvarına gönderilebilir.

Not: Çok kanallı bir veri toplayıcı kullanırken maksimum depolama kapasitesinin her bir giriş kanalı için geçerli olduğunu lütfen unutmayın. Örneğin, 4 kanallı bir veri toplayıcı kullanıyorsanız mevcut maksimum kapasite dörde bölünür (hafıza kapasitesi 32000 bayt ise her bir kanal için 8000 bayt). 

PCE markalı veri toplayıcılar yapılandırılabilir:

Ölçüm teknolojisi üreticisi PCE Instruments’ın en önemli hizmetlerinden biri de esnekliğidir. Talep üzerine veri toplayıcı, ölçüm parametresi, çıkış ve aktarım türü gibi özellikler açısından müşteriye özel olarak yapılandırılabilir. Örneğin, PCE, güç kaynaklarını giriş voltajlarına uyarlayarak değiştirilen veri toplayıcılar oluşturabilir. 

Veri toplayıcıda en sık kullanılan fonksiyonlardan biri sıcaklık ve nem ölçümüdür. Kullanışlı tasarımı sayesinde veri toplayıcının kullanımı kolaydır. Kullanıcı, ölçümün başlangıcını ve kayıt aralığını belirleyebilir ve kaydedilen ölçüm değerlerini yazılım ile bilgisayara aktarabilir. Sıcaklık ve nem verileri grafiksel olarak görüntülenebilir. Veri toplayıcı genelde lityum pil ile çalışır ve su ve kire karşı dayanıklıdır. Yeni veri toplayıcı modelleri kablosuzdur ki bu da cihazın kullanımını kolaylaştırarak ölçüm işleminin ardından neredeyse anında veri aktarımı sağlar. Çoğu veri toplayıcıda verilerin görüntülendiği renkli ekranlar bulunur.

Sıcaklık ölçüm aralığı genelde çok geniş bir aralığı kapsar ve eksi değerlerden sıfırın üzerindeki çok yüksek sıcaklıklara kadar olan sıcaklıkları içerir. Ölçüm hem °C hem de °F olarak gerçekleştirilebilir. Çoğu veri toplayıcı modelinde dahili sensör mevcuttur, ancak, çoğu zaman çiğ noktası ölçümü gibi ek ölçümlerle birlikte çeşitli sıcaklık ve nem ölçümü gerçekleştirmek için harici bir sensör kullanılır. Veri toplayıcı, depo, sera vb. gibi kapalı alanlarda, çeşitli çalışma ve yaşam alanlarında kullanılır.

Veri toplayıcının ilginç bir uygulama alanı da çevre koşullarının ve mağaralardaki değişikliklerin incelenmesi ile ilgilidir. Bununla birlikte, gerçekte iklimi hangi faktörlerin etkilediğini ve hangi değişikliklerin bizi beklediğini tam olarak bilmekten hâlâ çok uzağız. Mağaralar, bu tür araştırmalar gerçekleştirmek için ilginç alanlardır çünkü dış hava koşullarından farklı olarak kendi sıcaklık ve nem koşulları mevcuttur. Veri toplayıcı yardımıyla mağaraların içindeki koşullar incelenebilir ve dışarıdaki hava değiştiğinde meydana gelen değişikler gözlemlenebilir.

Bu tür amaçlar için diğer ölçüm cihazlarının aksine veri toplayıcının avantajı suya ve yüksek neme dayanıklı olması ve toprakta ya da diğer zorlu koşullarda çalışabilmesidir. Yüksek dağlar, denizin derinlikleri ya da yağmur ormanları gibi ulaşılması zor yerlerde pek çok araştırma gerçekleştirilebilir. Küçük ama sağlam veri toplayıcı, insanların bilinmeyenleri keşfetmesine ve iklim değişikliği, sıcaklık, nem, basınç, yağış vb. arasındaki ilişkileri gözlemleyip izlemelerine imkan tanır. Veri toplayıcı ile ağaç dikmek için en uygun zamanı belirlemek mümkündür. Koşulların dikim için elverişli olup olmadığı, havanın değişimi ve sıcaklık dalgalanmalarının ne sıklıkla meydana geldiğine ilişkin bir fikir edinmek için düzenli ölçümler gerçekleştirilebilir.

Veri toplayıcı, hız ve titreşim ölçüm cihazlarına karşı güçlü bir rakip haline gelmiştir. Kullanışlı ve kullanımı kolay veri toplayıcının avantajı, çok hızlı veri toplama imkanı sunmasıdır. Veri toplayıcı ile yüksek frekansta titreşim ölçümleri yapılabilir ve bu ölçüm üç eksende gerçekleştirilebilir. Bazı veri toplayıcılar sıcaklık ve basınç ölçümü için ek sensörlerle donatılmıştır.

Normalde veri toplayıcı çok küçük boyutlardadır ve hafiftir. Buna rağmen, yüksek miktarda veri kaydedebilir. Yapılandırılabilir yazılım sayesinde kullanıcı ölçümün ne zaman başlayacağını ve ne kadar süreceğini belirleyebilir ve verileri analiz edebilir.

Veri toplayıcı, yapılandırmanın ardından uygun bir yere monte edilir ve çalıştırılır. Ölçümden sonra elde edilen sonuçlar bilgisayara yüklenebilir ve analiz edilebilir. Veri toplayıcının başka bir uygulama alanı da elektrik sinyalleri alanındadır. Veri toplayıcı, bilgisayardan bağımsız olarak çalıştığından ve ölçüm verileri bilgisayarda uzun süre saklanabildiğinden kullanıcı ne kadar güç tüketildiğine dair bir fikir edinebilir. Veri toplayıcı kullanılarak her bir güç girişi dengesizlik durumunda güç kaynağını dengelemek için kontrol edilebilir. Böylece, aşırı gerilim riski önemli ölçüde azaltılabilir. 

Blok zinciri bir veritabanı ile karşılaştırılabilir. Blok zinciri, daha sonrasında başka blokların eklenebileceği ilk orijinal blok ya da veri kaydı ile başlayarak kronolojik olarak oluşturulur. Bu, geleneksel bir veritabanına kıyasla manipülasyona karşı önemli ölçüde daha yüksek bir güvenlik seviyesine sahip olan bir veri kayıt zinciri oluşturur.

Blok zinciri merkezi olarak bir sunucu yerine blok zincirinin tam kopyaları şeklinde farklı konumlardaki pek çok farklı bilgisayarda merkezi olmayan bir şekilde depolandığından yeni ya da hatalı bir veri kaydının oluşturulması ya da mevcut bir veri kaydının manipüle edilmesi ancak blok zincirine katılan çok sayıda bilgisayarın onayıyla mümkün olur. Blok zincirinin tasarımına bağlı olarak bu tür hatalı ya da manipülatif bir onay ancak çok yüksek bir teknik ve finansal amaç doğrultusunda verilebilir ve bu onayın verilmesi merkezi olarak depolanan bir veritabanının manipülasyonundan son derece daha zordur.

Bu arttırılmış güvenlik, örneğin mülkiyet iddialarını kanıtlamak için dijital para birimleri alanında ya da farklı taraflar arasındaki sözleşmelerin notorler gibi bağımsız üçüncü taraflara ihtiyaç duymadan blok zincirindeki ilgili akıllı sözleşmeler aracılığıyla yürütülebildiği “Smart Contract” (Akıllı Sözleşmeler) alanında kullanılır.

Bir diğer olası uygulama ise üretim ya da tedarik zinciri alanında proses ya da nakliye verilerinin kurcalamaya karşı korumalı ve şeffaf bir şekilde depolanmasıdır. Bu bağlamda bir blok zinciri veri toplayıcıdan söz edilebilir. Blok zinciri veri toplayıcı, bilginin izlenebilirliği ve geçerliliği için önemli olan iki farklı unsuru bir araya getirir. Bir yandan, ekipmana bağlı olarak blok zinciri veri toplayıcı sıcaklık, nem, titreşim, basınç ya da ışık gibi çeşitli verileri ölçüm değeri ve zaman damgasıyla kaydeder ve diğer yandan bu verilerin yalnızca veri toplayıcının kendisinde merkezi olarak değil, aynı zamanda blok zincirinde merkezi olmayan şekilde depolanmasını sağlar.

Böylece, blok zinciri üzerinden şeffaf bir şekilde alınabilen ölçüm veri kayıtları oluşturulur. Örneğin, tedarik zincirleri alanında ürünlerin taşınması ya da depolanması sırasında kararlaştırılan ve gerekli özelliklerin dışında kalan çevre koşullarının hangi zamanlarda nasıl meydana geldiği doğrulanabilir hale gelir. Örneğin, gıda ya da ilaç taşımacılığı alanında soğuk zincirler önem arz ediyorsa blok zinciri veri toplayıcı bu soğuk zincirlerin kesintiye uğrayıp uğramadığını, kesintiye uğradıysa bunun ne zaman olduğunu ve sorunların kimin sorumluluğunda meydana geldiğini kanıtlamak için kullanılabilir.